Gjirokastra przywitała nas chłodno i pochmurno. Gdy jechaliśmy z Sarandy, całą drogę padało. Po wyjściu z auta uderzył nas podmuch zimnego wiatru. Na szczęście, przestało już padać. Pomiędzy wielkimi kłębami chmur, przeciskało się słońce. Zaparkowaliśmy auto na ulicy Gjin Zenebisi i ruszyliśmy na poszukiwanie ciekawych zakątków miasta.

Gjirokastra – miasto kilku określeń

Miasto jest niezwykle interesujące, nie tylko pod względem architektonicznym, ale też określeniami, jakich się w związku z tym, doczekało. Miasto – muzeum to najbardziej popularne określenie, odnoszące się do oryginalnej zabudowy domów z XVII – XIX wieku. Część tych domów została wybudowana, jako fortyfikacje – wysokie, z małymi oknami i otworami na strzelby. Są to pozostałości po panującym tutaj Imperium Osmańskim. Stąd też wzięła się nazwa budynków – kule, czyli wieża, fortyfikacja.

Inne przydomki, jakimi określana jest Gjirokastra to miasto srebrnych dachów, kamienne miasto i miasto tysiąca schodów. Wszystkie związane są z wykorzystaniem kamieni podczas budowy miasta. Ostatnie odnosi się dodatkowo do tego, że zwiedzanie miasta wiąże się z pokonywaniem dużej ilości schodów i chodzeniem pod górę.

Gjirokastra – co warto zwiedzić?

Miasto-muzeum zasługuje na uwagę w całości. Pierwszą rzeczą, która uderza turystę przyjeżdżającego tutaj, są wyżej wspominane, kamienne domy z oryginalnie zachowaną architekturą. Najbardziej znane są domy Zekati oraz Skenduli, które można zwiedzać (my jednak do nich nie dotarliśmy). Większość tych budynków mieści się w okolicach Starego Bazaru. Najwyższy punkt, stanowi górujący nad miastem Zamek, z którego widoki na Gjirokastrę zapierają dech w piersiach. Warto również zajrzeć do Muzeum Etnograficznego. 

Najlepszym sposobem na poznanie zakamarków Gjirokastry jest spacer kamiennymi uliczkami. 

Zamek w Gjirokastrze

Wznoszący się na wzgórzu zamek został wybudowany jeszcze w IV wieku n.e. Jego świetność przypada jednak na lata panowania Alego Paszy z Tepeleny, który rozbudował twierdzę w XIX wieku. Ten to miał rozmach, bo zamek jest obecnie największą, spośród albańskich twierdz. Znajdziemy tu, m.in., Muzeum Militariów, dom modlitwy czy grobowiec bektaszytów (wyznawcą tej religii był m.in. Ali Pasza).

Ciekawostkę stanowi fakt, iż na zamku znajduje się wrak amerykańskiego odrzutowca, który został strącony przez Albańczyków w latach 50. XX. wieku. Panował wtedy, albański dyktator, Enver Hodża, który odseparował Albanię od reszty świata. Zestrzelenie samolotu miało świadczyć o potędze jego reżimu.

Malownicze krajobrazy, które możemy podziwiać z twierdzy, zapierają dech w piersiach. Mogę zdecydowanie przyznać, że jest to najlepszy punkt widokowy w mieście. Kamienne domy mieniące się w słońcu to niezapomniany widok. Zresztą sami zobaczcie. 🙂

Być może niektórych z Was zaciekawi fakt, iż na zamku znajduje się scena, na której odbywa się największy Festiwal Folklorystyczny w Albanii. Festiwal organizowany jest jesienią, co 4 lata.

• Wstęp: 200 LEK.

Muzeum Etnograficzne

Muzeum Etnograficzne znajduje się w domu, w którym urodził się Enver Hodża. W zasadzie jest to zrekonstruowany budynek, ponieważ oryginał został zniszczony najpierw w czasie pożaru, a następnie podczas walk ulicznych.

Dla zwiedzających, udostępniony jest praktycznie cały dom z przeróżnie wystrojonymi pokojami. Muzeum nie jest może powalające, ale moim zdaniem warto poświęcić chwilę, by tam zajrzeć. Tradycyjnie urządzone pokoje zdecydowanie różnią się od tego, co znamy z polskich domów – po kilka okien w pokoju, długie siedziska i drewniane sufity. Znajdziemy tu również tradycyjne stroje.

Z domu można również podziwiać miasteczko. 🙂

• Lokalizacja: ulica Hysen Hodża.
• Wstęp: 200 leków.

Kim właściwe był Enver Hodża?  Hodża urodził się w 1908 roku w Gjirokastrze, zmarł w 1985 roku. W latach 40. stanął na czele Komunistycznej Partii Albanii, a w 1945 roku wybrany został w wyborach parlamentarnych na przywódcę Albanii. Rządził krajem do końca swoich dni, jako najdłużej sprawujący władzę dyktator w Europie. Wprowadził politykę strachu i odseparował Albanię na arenie międzynarodowej. W związku z tym, przeznaczył pieniądze na wybudowanie miliona bunkrów (sic!). Wybudowano ich ostatecznie ok. 750 tysięcy, a większość z nich istnieje do tej pory. Hodża, ponadto, wprowadził ateizm w kraju (było to pierwsze ateistyczne państwo na świecie), nakazał rabować i niszczyć kościoły lub przeznaczać je na świeckie instytucje. Wszelkie przejawy religijności były tępione i zabronione pod karą wiezienia. W trakcie jego panowania zabroniono również posiadania prywatnych samochodów (sic!). 

Starówka

Starsza część miasteczka znajduje się w okolicach Twierdzy oraz Starego Bazaru (ulica Gjin Zenebisi). To tutaj znajdziemy większość domów z oryginalną architekturą. Można tu się również zaopatrzyć w pamiątki z Albanii. Ciekawostkę stanowi fakt, iż wszystkie wybrukowane ulice w mieście, prowadzą do Bazaru.

Gjirokastra – gdzie warto zjeść?

Miejsce, które polecilibyśmy każdemu – restauracja Kujtimi. Tutaj spróbowaliśmy tradycyjnych albańskich dań oraz pysznego domowego wina. Restauracja w środku jest mała (nawet w październiku brakowało miejsc), ale na szczęście jest ogródek z dużą ilością miejsc. Przystępne ceny i bardzo miła atmosfera. 🙂

• Lokalizacja: ulica Zejtareve.

Spacer ulicami Gjirokastry

Spacer ulicami Gjirokastry to atrakcja sama w sobie. Polecamy wziąć wygodne buty i przejść się szczególnie tam, gdzie nie ma turystów, by pooglądać „zwyczajną” stronę miasta. Pamiętajcie jednak, że podczas deszczu wybrukowane ulice mogą być śliskie.

Oto kilka zdjęć z naszego spaceru po mieście:

Gjirokastrę polecamy każdemu. To niezwykłe miasto zostanie na długo w naszej pamięci. 🙂

Informacje praktyczne:

• Położenie: Gjirokastra leży w południowej części Albanii, niecałe 62 km od Sarandy, jazda samochodem trwa około dwóch godzin. Droga nie jest łatwa, bo prowadzi głównie serpentynami.
• Parking: zaparkowaliśmy na ulicy Gjin Zenebisi , gdzie nie płaciliśmy nic za parkowanie. Idąc tą ulicą w górę dotrzemy do Starego Bazaru, a następnie do Zamku.
• Zwiedzanie: około 5 godzin, wskazane wygodne buty.
• Przydatne słowa: Kalaja – zamek/twierdza; rruga – ulica, muzeu – muzeum, połączenie liter „xh” czyta się jako „dż”, przykład: Hodża oryginalnie pisze się Hoxha. 
• Gdzie warto wypić kawę: polecamy Cafebar Madi – zapłaciliśmy za kawę jakieś 2 złote w przeliczeniu!
• Określenie miasto-muzeum oprócz Gjirokastry, nosi również Berat (który zwiedziliśmy i na pewno opiszemy).

To kolejny wpis o Albanii. Z tej serii ukazały się również:

• Pierwsze wrażenia z Albanii
• Albania – Rozdział I – Saranda
• Albania – Rozdział II – Ksamil, Butrinti i Blue Eye

Artykuł Gjirokastra – najładniejsze miasto w Albanii pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.

Kilka słów o miasteczku Saranda

Dotarliśmy do Sarandy w czwartek wieczorem, gdzie, jak się okazało zostaliśmy do końca naszego pobytu w Albanii. Saranda nie była jednak pierwszym miejscem, które zwiedziliśmy, wręcz przeciwnie, zostawiliśmy ją sobie na sam koniec. Była to taktyczna zagrywka, gdyż nie chcieliśmy jeździć gdzieś dalej w ostatni dzień pobytu w Albanii, wiedząc, że kolejne dwa dni spędzimy w podróży.

Saranda położona jest nad morzem Jońskim, usytuowana w zatoczce, z głównie kamienistymi plażami oraz widokiem na grecką wyspę Korfu. Jest to jedno z większych miast na południu Albanii. Posiada kilka ciekawych atrakcji (opisanych poniżej) oraz stanowi świetną bazę wypadową dla innych miejsc wartych zobaczenia w pobliżu (tak też się stało w naszym przypadku). Jeśli jednak planujesz sam pobyt tam, to myślę, że 1-2 dni to zdecydowanie wystarczająco, by poznać zakamarki Sarandy.

Atrakcje Sarandy

W związku z faktem, że Saranda jest miasteczkiem typowo turystycznym i nadmorskim, jej główną atrakcją jest promenada. Dwie kolejne to ruiny twierdzy Lekures oraz ruiny synagogi – wstęp wszędzie jest darmowy. Polecam również przejść się uliczkami Sarandy, by poznać trochę kultury Albanii i odwzajemnić uśmiech przyjaźnie nastawionych Albańczyków. 🙂

Promenada

Pierwszym miejscem, do którego warto skierować swoje kroki, jest nadmorska promenada, gdzie czekają knajpy, restauracje, stragany z pamiątkami, plaża, morze Jońskie i widoki na grecką wyspę Korfu. To zdecydowanie miejsce tętniące życiem. 😉

Ruiny synagogi z VI wieku

Niedaleko promenady, w zasadzie w centrum miasta, znajdują się ruiny synagogi z VI w.

Szczególnie ciekawi fakt, że do lat 80. XX wieku uważano, iż są to ruiny kościoła, nie synagogi. W związku z tym, został również potwierdzony fakt, że w Sarandzie żyła duża społeczność żydowska.

W 2003 roku zostały przeprowadzone badania, podczas których odkryto tutaj mozaiki z V i VI wieku. Zdjęcia tych mozaik są udostępnione przy ruinach.

Park Miqesia

Po zwiedzaniu ruin synagogi można podejść do niewielkiego parku Miqesia znajdującego się po drugiej stronie ulicy. Chwilowy odpoczynek pod palmami każdemu się należy. 😉

Ruiny Twierdzy Lekures

Ruiny twierdzy to zdecydowanie najlepszy punkt widokowy Sarandy. Polecamy wybrać się na zachód słońca – przepiękne wrażenia zagwarantowane! To tutaj można podziwiać widok na całe miasteczko Saranda, wysepki Ksamil, czy grecką wyspę Korfu.

Zamek został wybudowany przez osmańskiego sułtana Sulejmana Wspaniałego w XVI wieku, w celu obrony miasta przed najeźdźcami.

Obecnie znajduje się w tym miejscu restauracja. Nie skorzystaliśmy z jej usług, ale myślę, że warto zjeść posiłek patrząc na takie krajobrazy, nawet jeśli jest tam drogo. 😉

Wskazówka. Do ruin prowadzi dobra droga asfaltowa, którą spokojnie można dojechać autem. Obok zamku znajduje się również niewielka latarnia morska.

Plaża przy hotelu Mucobega

Ostatniego dnia pobytu w Albanii, postanowiliśmy się wybrać również na plażę, na której wcześniej nie byliśmy. Znajduje się ona w północno-zachodniej części Sarandy, tuż przy hotelu Mucobega. W połowie października w zasadzie nie było tam nikogo oprócz nas. 🙂

Wskazówka. Jeśli chcesz tam pływać, to koniecznie weź buty ochronne, bo widzieliśmy wiele jeżowców przyczepionych do skał.

Jest to również dobre miejsce na robienie zdjęć przy zachodzącym słońcu, co stało się głównym powodem, dla którego się tam wybraliśmy. 😉

Podsumowując, Saranda to ciekawe miasteczko, którego chyba nie da się nie lubić. Wszystkie wspomnienia, jakie z nią posiadam są pozytywne – przez tydzień pobytu nie wydarzyło się nic, co mogło wpłynąć na negatywną opinię o tym mieście. Dobre, nieprzetworzone jedzenie, niskie ceny, widoki, mili Albańczycy, swojski klimat (z życia wzięte: żywy kogut siedzący w wózku pod marketem, krowa idąca środkiem ruchliwej ulicy), nie wiem czego chcieć więcej. Chyba tylko większej ilości urlopu. 😉

Wskazówki:

• Gdzie zaopatrzyć się w lokalne produkty? Polecamy ryneczek na ulicy Jonianiet (alb. Rruga Jonianet). Można tu kupić swojskie produkty – m.in. oliwę, suszone figi, placki figowe, zioła czy miody, np. kasztanowe czy morelowe. Polecamy, bo skorzystaliśmy i wszystko pysznie smakuje. 🙂 Uwaga jednak na panie, które sprzedają, bo są w stanie wcisnąć wszystko. Plus jest taki, że panie lubią się targować i z uśmiechem na twarzy przyjmą Twoją niższą propozycję cenową, oczywiście nie można przesadzać. 😉
• Gdzie zjeść? Jedliśmy w dwóch miejscach – Tawerna Haxhi – właściciele goszczą gości jak u siebie w domu, ich specjalność to ryby, a porcje takie, że każdy się z pewnością naje; oraz Taverna Rrapo, mamy co do niej mieszane uczucia, ponieważ baranina, którą wzięliśmy była tak gumowata, że naszą radość z jedzenia przyćmiły czasochłonne próby pogryzienia mięsa, natomiast ośmiornica, którą wzięła Łukasza mama była pyszna i świetnie przyprawiona. Oba miejsca mają wysokie oceny na TripAdvisorze.
• Gdzie spać? Spaliśmy w apartamencie Miranda, który znaleźć możesz na Airbnb. Jak wspomnieliśmy we wcześniejszym wpisie, Pani nie do końca mówi po angielsku, ale spokojnie się można z nią dogadać. 😉

O tym co można zwiedzać w okolicach Sarandy, dowiesz się w następnym wpisie, już za dwa tygodnie – zapraszamy. 🙂

Poniżej reszta zdjęć z Sarandy :

Wpis o pierwszych wrażeniach z Albanii znajdziecie tutaj.

Artykuł Albania – Rozdział I – Saranda pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.