Wielka Falafelowa wyżera

Kiedy zaspokoiliśmy potrzebę założenia ciepłego ubioru w tę chłodną, żeby nie powiedzieć piekielnie zimną, pustynną noc, nadszedł czas na zaspokojenie potrzeb naszych, coraz silniej domagających się jedzenia, żołądków. Zgodnie ze wskazówkami wujka Google wynajęta Honda toczy się niespiesznie ulicami pustego miasta Arad. Bliżej centrum mijamy kilku tradycyjnie ubranych, ortodoksyjnych Żydów – atmosfera panuje tu zgoła inna niż w Eilacie. Jest cicho, ciemno i niezwykle tajemniczo.

Po kilkunastu minutach, docieramy wreszcie na niewielki placyk handlowy oferujący (stylizowane na lokalne) ciuchy z metką „made in China”, świeże, egzotyczne owoce, tradycyjne falafele i oczywiście różnego rodzaju kebaby. Pozostając wierni wcześniejszym wyborom, po krótkim rozeznaniu terenu, wracamy do maleńkiego lokalu z falafelami. Tutejszy rarytas zamawiamy po kolei i ku naszemu zdziwieniu, zamiast płatności przy barze, uprzejmy mężczyzna każe nam usiąść i się zrelaksować. Falafele okazały się nie tylko obłędnie dobre, ale również niewiarygodnie tanie – za porcję satysfakcjonującą żołądek, każdy z nas zapłacił zaledwie ok. 10 zł! Najedzeni i szczęśliwi, poszliśmy jeszcze na stragan z owocami, gdzie sprzedawał kolejny sympatyczny człowiek. Słysząc nasz ojczysty język, próbował sił z rosyjskim, my z kolei włączyliśmy do konwersacji angielski i niezawodne w takich sytuacjach ręce, i tym oto sposobem zniknęły wszelkie bariery komunikacyjne. 😉

Wieczór na rozgrzewkę

Usatysfakcjonowani posiłkiem, uzbrojeni w świeże owoce oraz obowiązkowy hummus z oliwkami, rozsiadamy się wygodnie w naszym niezwykle klimatycznym mieszkanku w Aradzie. Na stół docierają rozgrzewające trunki – po takim wieczorze, są jak środki ratunkowe na zmarznięte ciała. I trzeba przyznać, że nie tylko o ciała, ale i o dusze troszczą się niezwykle szybko. O dziwo, nawet końcówka jagodówki, po pewnym czasie, wchodzi dość gładko i rozlewa się przyjemnym ciepłem tak, że grube bluzy zostają rzucone w kąt. Chciałabym napisać, że humory dopisują nam jak nigdy ale… w tej podróży dopisują od samego początku.

We mgle

Z samego rana musimy ruszać w drogę powrotną z Aradu do Eilatu. Dla odmiany, przygotowujemy na śniadanie bagietki z hummusem i dopakowujemy ostatnie drobiazgi. Poranek jest chłodny i niewyraźny. Nad miastem roztacza się, ledwie zauważalna, ale smagająca po gołych kostkach, mgiełka. Gdzieś nad horyzontem, słońce próbuje przejąć kontrolę nad pustynną przestrzenią i pewnie za godzinę, dwie zrobi się znowu upalnie. Tymczasem do samochodu zabieramy bluzy i przesuwamy lekko pokrętło nawiewu na grzanie.

Arad z rana wypełnia się życiem swoich mieszkańców i po pustych ulicach z wczorajszego wieczoru zostają tylko wspomnienia. Matki, w nakryciach głowy, odprowadzają swoje równie charakterystycznie ubrane pociechy do szkoły, rabini spieszą do synagogi, a samochody zapewne wiozą swych kierowców do pracy i tylko my jedziemy niegnani przez codzienne obowiązki z powrotem do Eilatu.

Pustynne, ortodoksyjne miasto zostaje za plecami. Przed nami piętrzą się wzgórza pustyni, a mgła staje się coraz gęstsza. Zza biało-kremowych smug wyłaniają się kolejne wzniesienia, formacje skalne i przepaście. Jest magicznie! Mimo dość napiętego czasu postanawiamy się zatrzymać i złapać w obiektywach choć trochę tej magii.  Pustynia o poranku jest obłędna.

Uwaga wielbłąd!

Po porannej dawce wrażeń, zafundowanej przez spektakl mgły, słońca i gór, zasypiamy w samochodzie, jak dzieci. Tylko Kamil musi walczyć z zamykającymi się powiekami – taki los dzielnych kierowców.  Kiedy sztywność karków osiąga punkt krytyczny i żadna zmiana pozycji nie ułatwia ponownego zaśnięcia, tylna kanapa wraca do życia. Jak się okazało – w idealnym momencie! Przecieram ledwie otwarte oczy, patrząc niewyraźnym wzrokiem, w wolno zmieniający się krajobraz za szybą. Nagle coś, co wydawałoby się jest stałym elementem tego krajobrazu, zaczyna się poruszać, ba zaczyna przybierać coraz większe i wyraźniejsze kształty!

– Tam jest wielbłąd! – Krzyczę, tonem godnym rozradowanego dziecka w sklepie z zabawkami. Kamil w mgnieniu oka zatrzymuje samochód na poboczu i wyskakujemy na wielbłądowe „safari”, uzbrojeni w aparaty. W pewnym momencie niemal zaczynamy biec – po raz kolejny trafia nam się National Geographic na żywo. Co więcej, nie jest to jeden, a całe stadko wielbłądów – jak nam się wydawało w pierwszej chwili zupełnie na wolności. Dopiero na stanowisku fotograficznym okazuje się, że biedne zwierzaki mają powiązane kopyta, a za niewielkim wzniesieniem jest barak, z którego wychodzą ich „opiekunowie”, patrzący na nas podejrzliwym wzrokiem.

Tour de bazy wojskowe

Dzięki małej przebieżce związanej z wielbłądami, udaje nam się ponownie zasnąć i cudownym teleportem budzimy się chwile przed dotarciem do Eilatu.

Po oddaniu samochodu do wypożyczalni w Eilacie, zaczynamy rozważać sposoby dotarcia na lotnisko. Na dworcu okazuje się, że mamy dwie opcje – jechać trzy godziny przed odlotem autobusem dedykowanym dla turystów na samo lotnisko, albo pojechać ok. pięć godzin przed wylotem lokalnym autobusem międzymiastowym, z przystanku którego trzeba jeszcze kawałek dojść na lotnisko. Mając w głowach opowieści o długości, trudach i pułapkach odprawy przy wyjeździe z Izraela, postanawiamy nie ryzykować i pojawić się wcześniej na lotnisku. Wśród oczekujących na peronie, jako jedyni nie mamy przy biodrze nonszalancko zawieszonej długiej broni i wojskowych mundurów. Sytuacja pozostaje niezmienna również w samym autobusie – jesteśmy jedynymi nie-żołnierzami wśród pasażerów. Jak się miało za chwilę okazać, autobus zawijał do wszystkich baz wojskowych zlokalizowanych gdzieś za górami lub na surowych wzgórzach po drodze na lotnisko. W ciągu godziny odwiedziliśmy aż siedem takich baz! Większość z nich solidnie poukrywanych w pustynnym krajobrazie.

Szeregowi podróżnicy – to są tylko ćwiczenia!

Nasz specyficzny środek transportu powoli się wyludniał, droga odbijała nieco dalej od zasieków na granicy z Egiptem, a przestrzeń stawała się zdecydowanie bardziej płaska. Pośrodku niczego, wyłonił się przystanek – tym razem zwyczajnie, po prostu przy drodze. Kierowca uśmiecha się do nas i łamanym angielski oznajmia, że to cel naszej podróży. Wysiadamy. Gdzieś na horyzoncie majaczy znajomy barak lotniska Eilat Ovda. Mamy spory zapas czasu, więc niespiesznym krokiem ruszamy na ostatni już spacer po izraelskiej przestrzeni lądowej.

Po kilku minutach, wojsko funduje nam kolejne atrakcje – rozmowy zostają przerwane przez narastający dźwięk silników odrzutowców. Mimo sporej odległości dzielącej nas od płyty lotniska wojskowego, mamy wrażenie, jakby drapieżne maszyny podrywały się w powietrze tuż nad naszymi głowami. Huk jest niewyobrażalny. Startują dwójkami, najpierw z jednej strony, potem z drugiej. W powietrzu formują się w pary, jedna po drugiej. Lecą za horyzont, gwałtownie zawracają, szarżują na siebie. O ile, do tej pory, wszechobecna militarna atmosfera mi w ogóle nie przeszkadzała, a wręcz wtapiała się w otoczenie, o tyle zbliżając się do lotniska, nieprzyjemne uczucie w żołądku rośnie. Mam wrażenie, jakby właśnie zaczynała się wojna. W to ciepłe, niewinne i beztroskie popołudnie – kontrast tego wydarzenia osiąga dla mnie niebotyczne rozmiary.

Lotnisko Ovda – odprawa wieloetapowa

Po pół godzinie marszu, okazuje się, że nasze lotnisko jest zamknięte na cztery spusty i musimy czekać w pełnym słońcu na chodniku przed nim… Pomiędzy kolejnymi startami odrzutowców, rozważamy, czy nie lepiej było jednak jechać późniejszym autobusem i spędzić trochę więcej czasu w mieście. Wreszcie, po godzinie oczekiwania, bramy do przedsionka naszego powrotu do Polski otwierają się. Stajemy w niewielkiej kolejce do pierwszego, z jak się okazało, kilku etapów odprawy i kontroli bezpieczeństwa.

Trafiamy na młodego, uśmiechniętego mężczyznę, który metodycznie zaczyna nas odpytywać z dość intymnych szczegółów naszego życia. Kto z kim jest, gdzie i kiedy się poznaliśmy, czy mieszkamy razem – to tylko niektóre z długiej listy pytań, na jakie trzeba było szybko odpowiedzieć. Mężczyzna prosi o paszporty, po czym szczegółowo analizuje zawartość strona po stronie. Zastanawialiśmy się wcześniej, czy pieczątka z Iranu w paszporcie Łukasza nie przysporzy mu kłopotów na granicy, ale jak się potem okazało, razem z Asią przeszli najszybszy tryb odprawy. W moim przypadku, wzrok celnika zatrzymuje się na pieczątce z Peru. Patrzy  na mnie, na pieczątkę i jeszcze raz na mnie, i w końcu kieruje nas na pierwsze prześwietlanie bagaży wykonując, jakiś tajemniczy gest do celnika przy tym stanowisku.

To nie jest czas na zadawanie pytań

Z prześwietlenia, zostajemy z Kamilem skierowani na stanowisko szczegółowej kontroli bagażu i testu na obecność materiałów wybuchowych. Kątem oka widzę, jak kobieta przy tym stanowisku rozpakowuje cały bagaż Mateusza, łącznie z próbą rozkręcenia aparatu na części pierwsze i zastanawiam się, jakie atrakcje nas jeszcze czekają. Kolejny celnik dokładnie czyści mi buty z pustynnego pyłu i wkłada próbnik do maszyny, która ma orzec, czy nie majstrowałam ostatnio przy jakiejś bombie. Następnie woła innego celnika i pokazuje mu mój paszport, wymieniają porozumiewawcze spojrzenia. Przywołana zostaje jeszcze jedna osoba. I również penetruje wzrokiem paszport. Dochodzi jeszcze jeden mężczyzna i kiedy całe konsylium debatuje nad moim dokumentem, zaczyna mi się robić gorąco. Z tyłu głowy pojawia się wizja kontrolni jeszcze bardziej osobistej, podczas której będę się musiała tłumaczyć z moich wojaży.

Mężczyzna, który przybył jako ostatni, rzuca krótkie „follow me” – czyli jednak idę się tłumaczyć. Z kamiennej twarzy mojego przewodnika nie wynika absolutnie nic, więc nieśmiało pytam, czy coś się stało. Lodowatym tonem rzuca: „to nie jest czas na zadawanie pytań” i przeszywa mnie świdrującym wzrokiem.  To jest ten moment, kiedy człowiek zaczyna się bać swojej niewinności. Na widok prowadzącego mnie strażnika, odskakuje nawet pracownik Ryanair’a, sprawdzający wymiary bagażu, więc ten etap przechodzę gładko. Dochodzimy do klasycznej taśmy kontroli bezpieczeństwa bagażu i zostaję przekazana w ręce strażnika, siedzącego na tym stanowisku. Lekko zdezorientowana pytam, co mam wyciągnąć z bagażu, na co strażnik z szerokim uśmiechem odpowiada, że nie ma potrzeby wyciągania czegokolwiek i mogę spokojnie przejść na drugą stronę. Takie oto gierki psychologiczne stosuje się na izraelskich lotniskach.

Ostatnia prosta do domu

Ostatni etap kontroli na lotnisku Ovda polega na sprawdzeniu, czy osoba w paszporcie i osoba legitymująca się nim, to te same osoby. Ku uciesze starszej pani w okienku, brzmienie mojego imienia jest małą zagadką na arenie międzynarodowej, więc zanim dostałam pozwolenie na przedstawienie się, zostałam mianowaną Krysztyną, Katarszyną, Katarziną i Katszyną. Po trzykrotnym, prawidłowym wymówieniu Katarzyna, zostaję wpuszczona do błogosławionej hali odlotów – udało się! W oczekiwaniu na samolot, wydajemy ostatnie drobne szekle na specyfiki z Morza Martwego. Wyposażeni w błoto, kremy, cudowne humory i bajeczną, jak na listopad, opaleniznę wchodzimy na pokład samolotu. Do zobaczenia Izraelu, wrócimy do Ciebie na pewno!

Na koniec wrzucamy timelapse z naszej podróży przez pustynię, wykonany przez Mateusza Szymańskiego:

Kasia Pawełczyk jest autorką bloga Sea Dreamers Blog, na którym opisuje swoje przygody żeglarskie oraz inne wspaniałe podróże. Odwiedźcie Sea Dreamers również na facebooku. Dziękujemy Kasi za tę świetną serię wpisów o Izraelu! 🙂 💓

Informacje praktyczne:

• Podróż samochodem: nasza trasa tego dnia obejmowała powrót z Aradu do Eilatu. Przejechaliśmy ok. 220 km, w jakieś 3 godziny.
• Nocleg w Aradzie: spaliśmy w The Green House, nie był to może wymarzony nocleg, ale właścicielka jest miła i bardzo pomocna. Polecamy. 🙂
• Falafel w Aradzie: znajduje się najprawdopodobniej tutaj.
• Autobusy z Eilatu do lotniska Ovda: przewoźnik to Egged Bus, więcej informacji znajdziecie tutaj.
• Kilka uwag do kontroli na lotnisku Ovda: lotnisko Ovda to teren wojskowy i nie znajduje się tam nic w okolicy poza nim. Na teren lotniska wpuszczają jedynie na określony czas przed odlotem samolotu. Nie warto przybywać wcześniejszymi autobusami – jest jedna linia, która ustawiona jest idealnie pod odloty samolotów (nie pamiętamy która, ale spokojnie można o to dopytać na dworcu). Na pytania pracowników lotniska odpowiadajcie spójnie, krótko, zwięźle i na temat. Jeśli chodzi o lustrzankę, to warto odpiąć obiektyw od korpusu (szczególnie, jeśli obiektyw jest duży). Wiza irańska, którą Łukasz ma wbitą w paszporcie, nie zrobiła wrażenia ani po przylocie, ani w drodze powrotnej. Nie miał z tym związanych żadnych dodatkowych pytań, ani dodatkowej kontroli.
• Nasz pobyt w Izraelu:  trwał niecałe 4 dni – od piątku wieczorem do poniedziałku popołudniu. To zdecydowanie za mało na podróż po Izraelu. Byliśmy w większości cały czas w biegu, więc polecamy zdecydowanie dłuższy pobyt, żeby na spokojnie sobie wszystko ogarnąć. 🙂

Z tej serii ukazały się również wpisy:

• Przygody zdobywców południowego Izraela – Eilat
• Przygody zdobywców południowego Izraela – Masada i Morze Martwe

Artykuł Przygody zdobywców południowego Izraela – Ovda – powrót na baczność! pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.

Byle dalej na pustynię

Kolejny poranek w Izraelu okazał się lekki, mimo dokładnego odkażania się Ogińskim poprzedniego wieczoru. Wprawdzie, sen uparcie nie chciał zejść z powiek i organizm żarliwie domagał się kofeiny, ale po bólu głowy nie było nawet śladu. Zapowiadał się intensywny dzień – mieliśmy do przejechania ponad 200 km przez pustynię, by dostać się na Masadę i nad Morze Martwe, czyli do obowiązkowych punktów, podczas zwiedzania południowego Izraela.

Przewidywany czas podróży z ok. 2,5 godziny przedłużył nam się do grubo ponad 3,5 godziny. Wydawałoby się, że na pustyni jest ciągle ten sam, nudny krajobraz… nic bardziej mylnego! Po drodze zatrzymywaliśmy się, aż trzy razy (a pewnie byłoby tych przystanków znacznie więcej, gdyby nie reżim czasowy). Pierwszą atrakcją, okazał się bardzo towarzyski struś, który niezwykle profesjonalne pozował do zdjęć. Następny przystanek w otoczeniu ostańców skalnych i tabliczek z ostrzeżeniami o minach! I kolejny z przepiękną panoramą na Morze Martwe z góry – pejzaż miał takie barwy, że sam Picasso lepiej, by tego nie pokolorował.

Masada

Obsuwa czasowa urosła na tyle, że zdecydowaliśmy się wjechać na Masadę kolejką – w końcu czekało nas jeszcze leżakowanie w Morzu Martwym.

Starożytna żydowska twierdza. Jedno z najważniejszych miejsc w historii Izraela. Oczekiwania były ogromne. Tymczasem, rzeczywistość okazała się znacznie skromniejsza. Teren wprawdzie rozległy i naprawdę długo by można po nim chodzić, ale niewiele zostało ze starożytnych zabudowań. Może gdybyśmy mieli czas na dokładniejsze przeczytanie wszystkich tabliczek i pełniejsze wyobrażenie sobie tej potęgi w przeszłości, wrażenia byłyby nieco lepsze. Choć trzeba przyznać, że widoki były obłędne! To, co rzucało się w oczy, to zorganizowane wycieczki młodych żołnierzy. Grupki uśmiechniętych dziewczyn i chłopaków ubranych w moro i obowiązkowo wyposażonych w karabin, beztrosko dyndający przy pasie.

Koszt wjazdu kolejką: dorośli 60 zł; parking przy Masadzie jest darmowy.

Z Masady w depresję

Z ok. 50 m n.p.m zjeżdżamy ponad 400 m w dół do największej depresji świata, czyli nad brzeg Morza Martwego. W błyskawicznym tempie przemieściliśmy się do Ein Bokek. Do zachodu słońca zostało bardzo mało czasu, a na pustyni oznacza to drastyczne obniżenie temperatury, zatem nastał ostatni moment na kąpiel w solnej zupie. Znalezienie miejsca parkingowego najłatwiejsze nie było, ale w końcu udało się w niewielkiej odległości od plaży wyposażonej w natryski i toalety, czyli wszystko, czego nam w tej chwili było do szczęścia potrzeba.

Gęsta woda, wbrew naszym oczekiwaniom była zimna, żeby nie powiedzieć bardzo zimna. Moment zanurzenia nie należał, więc do najprzyjemniejszych. Na szczęście gęstość wody jest tak duża, że i tak trudno utrzymać się zanurzonym, bo kiedy tylko podniesie się lekko nogę do góry, podstępna ciecz od razu próbuje wywrócić człowieka na plecy i cóż, nie warto się wtedy bronić.

Jak to w depresji bywa, słońce zachodzi tu najszybciej, chowając ciepłe promienie za górami. Niemal od razu dało się odczuć chłód pustyni i w tym momencie ustawiła się długa kolejna do natrysków i toalet – wszyscy posłusznie zakończyli plażowanie. Natura nie znosi sprzeciwu.

Morze Martwe za plecami

Nieco zmarznięci, ale szczęśliwi, jak dzieci pakujemy się do samochodu, zupełnie beztrosko podchodząc do kwestii ubioru. Wszyscy mają na sobie krótkie spodenki i jakąś lekką bluzę pod ręką. Endorfiny z kąpieli i podkręcone ogrzewanie w aucie, zupełnie uśpiły naszą czujność… Tymczasem chłód opanował pustynię i z prędkością nieznoszącą sprzeciwu obniżał temperaturę za oknami samochodu, o czym bezlitośnie mieliśmy się przekonać kilkadziesiąt minut później. Nawigacja ustawiona na Arad – kolejny cel naszej podróży. Szybkie spojrzenie na Morze Martwe za plecami i  ruszamy w dalszą drogę. Do miasteczka zbudowanego od zera, gdzieś pośrodku pustyni, w drugiej połowie XX wieku. Po wyjechaniu na wzniesienie jeszcze przez chwilę mogliśmy podziwiać słony akwen, po czym, skalna zasłona zamknęła szczelnie ten rozdział podróży.

Nie taka pustynia ciepła, jak ją malują

Słońce zaszło szybko i ciemność opanowała całkowicie bezkres pustyni. My z kolei błądzimy po maleńkich uliczkach Aradu delikatnie oświetlonych przez latarnie. Kiedy wreszcie udaje nam się dotrzeć pod właściwy adres i znaleźć właścicielkę, ta z pełnym politowaniem patrzy na nasze gołe nogi i szybko prowadzi do mieszkania. Próbując zachować twarz odpowiadamy z drżącym od zimna uśmiechem, że dla nas taka temperatura to wspomnienie lata. Pełen komfort termiczny… W myślach natomiast ubieramy już na siebie wszystkie warstwy ciepłych ciuchów, jakie mamy w plecakach, by wyruszyć na wieczorną eksploracje miasta. Aradzie, nadchodzimy!

Informacje praktyczne:

• Nasza podróż: Pokonaliśmy tego dnia około 300 kilometrów. Wyruszyliśmy z Eilatu w stronę Masady. Następnie z Masady do Morza Martwego, by ostatecznie dotrzeć do Aradu.
• Wypożyczalnia samochodów: Skorzystaliśmy z wypożyczalni Hertz w Eilacie. Wypożyczyliśmy auto na dwa dni, koszt samego wypożyczenia to 420 zł + ubezpieczenie (ok. 100 zł)
• Morze Martwe parking: Znaleźliśmy parking, który był płatny, niedaleko miejsca plażowania, przy hotelach i sklepach. O tutaj. Niestety, nie pamiętamy, ile dokładnie kosztował.
• Morze Martwe kąpielisko: miejsce, w którym plażowaliśmy, znajduje się tutaj. Wyposażone jest w przebieralnie, toalety, miejsce do opłukania się wodą po kąpieli. Wszystko za darmo. 🙂

Artykuł Przygody zdobywców południowego Izraela – Masada i Morze Martwe pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.

Dziś zapraszamy Was na pierwszy, gościnny wpis z naszego trzydniowego wyjazdu na południe Izraela. W tej części, kilka słów o naszych przygodach w mieście Eilat oraz praktyczne informacje na końcu wpisu. Nasze izraelskie przygody opisała Kasia Pawełczyk (za niedługo pojawią się kolejne wpisy Jej autorstwa). Kasia jest doktorantką, zapaloną żeglarką i autorką bloga: Sea Dreamers Blog, który Wam serdecznie polecamy. 🙂

Nie przedłużamy i oddajemy głos Kasi. 😉

Kierunek Poznań

Dochodzi 23:00. Za chwilę powinnam dołączyć do reszty wesołej, podróżniczej ekipy weekendowych zdobywców południowego Izraela. Czujna fotokomórka lampy na podjeździe, jako pierwsza daje znać, że Kraków dotarł na Śląsk. Zbieram szybko rzeczy i bez zbędnych przeciągań wsiadam do samochodu – co by moi współtowarzysze nie zdążyli się zniecierpliwić. Daleka droga przed nami. Na długo przed tym, jak zaczęły nam doskwierać niewygody podróży, podskórnie wiedziałam, że to będzie nasz pierwszy i ostatni lot z Poznania…

Na lotnisko docieramy z wystarczającym zapasem czasowym, jak na warunki poznańskie, więc przez kontrolę bezpieczeństwa i paszportową przechodzimy bez pośpiechu. Hala odlotów świeci pustkami – nie licząc tłumku podróżnych formujących kolejkę na wcześniejszy lot. Trochę w krótkich rozmowach, a trochę w zakamarkach wyobraźni zastanawiamy się jak to będzie w tym Izraelu. Legendy o odprawach i szczegółowym wywiadzie na lotnisku, ludziach z karabinami na każdym rogu i kosmicznych cenach w sklepach, kotłują się w naszych głowach, i co rusz chcą przybrać niebotyczne rozmiary. Na szczęście, po dostarczeniu porannej kofeiny, do rozważań wkracza także zdrowy rozsądek, postulując tezę, że skoro ludzie tam jeżdżą, to wcale nie może być tak strasznie!

No to lecimy!

Pogoda na lot trafia się wymarzona – pojedyncze obłoczki pozwalają na podziwianie świata z wyjątkowej, podniebnej perspektywy. Asia i Łukasz podziwiają Tatry. Ja budzę się dopiero na Bosfor. A izraelską pustynię i, jak się potem drogą dedukcji okaże, Morze Martwe oglądamy już wszyscy z zapartym tchem.

Kiedy do lądowania zostają już zaledwie minuty, uparcie próbuję zlokalizować lotnisko pośród wielu odcieni piasku i piaskowca. W dole pojawia się niewielki, raczej biednie prezentujący się baraczek – lotnisko Eilat Ovda. Wyjściu z samolotu towarzyszy przyjemny powiew ciepła, udowadniający, że listopad da się jednak lubić. Przed nami wylądował inny samolot, przez co do stanowisk kontroli paszportowej tworzy się niemały korek, w którym zastanawiamy się, czy zdążymy na autobus do Eilatu…

Nie taka straszna kontrola paszportowa

Perspektywa czekania kilku godzin na kolejny środek transportu na środku pustyni, po wielogodzinnej podróży, nie jest zachęcająca. I tu czeka nas pierwsze, bardzo przyjemne zresztą, zaskoczenie – kontrola odbywa się dość sprawnie i już po kilkunastu minutach jesteśmy prawie przy okienku. Oczywiście, żeby prawom Murphy’ego stało się zadość, dwie urocze panie przed nami, zamiast grzecznie odpowiadać na rutynowe pytania strażnika, utrudniają całą procedurę manifestacją niezadowolenia z kolejnych pytań poprzez „wiem ale nie powiem” i „udaję, że nie rozumiem”, a także prychnięciami oraz całą gamą zniecierpliwionych min. Jak nietrudno się domyślić, nasza kolejka przez dłuższą chwilę nawet nie drgnęła, a strażnik w okienku zaczął przybierać purpurę na twarzy. Kiedy urocze panie zostały „zaproszone” do osobnego pokoju, zapewne na znacznie bardziej szczegółową kontrolę, jako pierwszy z naszej wesołej ekipy podchodzi do okienka Mateusz. Szybko i konkretnie odpowiada na pytania i po chwili dostaje karteczkę z wizą. Kolej na mnie. Na pierwsze pytanie odpowiadam podobnie jak Mateusz, więc strażnik pyta jedynie, czy jestem z nim. Po twierdzącej odpowiedzi i ja dostaję wymarzoną karteczkę. Najszybciej sprawę załatwia Kamil – mówi, że jest z nami i po niecałej minucie zostaje szczęśliwym posiadaczem „wjazdówki”. Chwilę później dołączają do nas Asia i Łukasz. Zdążyliśmy na autobus – Eilacie nadjeżdżamy!

Szabat i inne zagwozdki

Droga robi na mnie ogromne wrażenie – oto pośrodku totalnej pustyni, która swoją surowością i majestatycznym pięknem zachwyca, i wzbudza respekt, ciągną się dwie „nitki” będące wytworem ludzkich rąk (dla osoby lubującej się w naturalnych, dziewiczych terenach widok suchego gruntu i ostrych, gołych form skalnych, jak najbardziej wpisuje się w definicje majestatycznego piękna). Pierwsza z nich to droga, którą się poruszamy. Druga natomiast to granica z Egiptem – trzy rzędy siatek i drutów kolczastych wysokich na kilka metrów, urozmaicone, od czasu do czasu, jakąś bazą wojskową na wzgórzu. Wrażenie jest ogromne, choć tym razem nie mogę powiedzieć, by było ono pozytywne, zwłaszcza dla kogoś poruszającego się, na co dzień, wewnątrz strefy Schengen.

Eilat mówi szalom!

Na dworzec autobusowy w mieście Eilat docieramy późnym popołudniem (jest piątek), czyli akurat na początek szabatu – sklepy się zamykają, ludzie znikają z ulic i niewiele da się załatwić. Dlatego też, zamiast od razu wypożyczyć samochód i jechać na północ, zostaliśmy zmuszeni do całodniowego plażowania w sobotę. Z uśmiechami na twarzach i ogólną radością, że wszystko póki co szło zgodnie z planem, ruszyliśmy do naszego lokum. Droga, mimo że pod górkę, była prosta i przyjemna – schody zaczęły się dopiero przy rozszyfrowywaniu klatek i układu przestrzennego bloku. Chwilę zajęło zanim okazało się, że wszystkie klatki i tak prowadzą na ten sam taras, z którego trzeba wejść do… kolejnej klatki. Na szczęście chłopaki szybko uporali się ze znalezieniem mieszkania. Teraz trzeba „tylko” poradzić sobie z wejściem do niego. Właścicielki brak, wskazówek również…

Z cudownym widokiem na skąpane w różowo-złotawym świetle zachodzącego słońca góry Jordanii, cierpliwie czekamy. Kiedy wreszcie właścicielka zdradza nam w smsie skrytkę na klucze, okazuje się, że widok z naszego tarasu mamy ten sam, ale… jeszcze lepszy, bo z wyższego piętra! Przytulne mieszkanko z dużym, idealnym tarasem rekompensuje szabatowe utrudnienia.

Łowcy okazji

Ciekawi miasta Eilat po zachodzie słońca i żądni prawdziwego hummusu z oliwkami, ruszyliśmy na wieczorny spacer w poszukiwaniu otwartego sklepu. Pamięć nas nie myliła – otwarte drzwi pod niewielkim szyldem znaleźliśmy tuż obok dworca. Zmyleni opowieściami innych podróżników o szabacie i izraelskich cenach, a także spragnieni zimnych napojów, przełknęliśmy niebagatelną cenę wody (ok. 10 zł za butelkę), hummusu, oliwek i pieczywa, wychodząc z założenia, że i tak nic innego nie znajdziemy. Jak bardzo błędne okazało się to założenie, zorientowaliśmy się kilkaset metrów dalej, gdzie pod równie niewielkim szyldem znajdowały się równie otwarte drzwi kolejnego, dużo tańszego sklepu! Jak to się mówi, mądry Polak po szkodzie…

W samym centrum miasta znajduje się lotnisko. Spokój piątkowego wieczoru przerywają więc pracujące silniki samolotu, który przed chwilą przeleciał nam niemal nad głowami. Jako, że nasz wyjazd był zaprzeczeniem prawie wszystkich zasłyszanych i przeczytanych opinii o Izraelu, to również Eilat, mimo słabych opinii, okazał się mieć swój urok. Choć nie wiem, czy to faktycznie magia miasta Eilat, czy wszechobecne palmy i przyjemne ciepło pod koniec listopada przyczyniły się do naszych odczuć.

Falafele i inne przysmaki

Głodni wrażeń – również kulinarnych, ruszyliśmy na poszukiwania otwartej knajpki. Tym razem w poszukiwaniach pomógł niezawodny wujek Google. I choć docelowe miejsce było zamknięte na cztery spusty, to po drugiej stronie ulicy znajdował się lokal, który otwartymi drzwiami i obecnością tzw. lokalsów mocno zachęcał do wejścia. Na szczęście niezależnie od szlaczków w menu istnieje słowo porozumienia międzykulturowego – falafel. Pięć razy. Nie zawiedliśmy się, ani na lokalu, ani na falafelu. Wyposażeni w małe zakupy i najedzone, szczęśliwe żołądki, wróciliśmy na nasz urokliwy taras, gdzie rozmowom w towarzystwie bezcłowych i lokalnych produktów nie było końca – wszystkim zdecydowanie polecamy takie wieczory!

W poszukiwaniu podwodnych skarbów

Poranek bezlitośnie wdarł się do naszego lokum ostrymi promieniami izraelskiego słońca. O dłuższym spaniu, pomimo zasłoniętych okien, nie było mowy. Postanowiliśmy więc wykorzystać te promienie do cna, szybko pakując ręczniki, kremy do opalania i oczywiście stroje kąpielowe. W poszukiwaniu rafy koralowej obraliśmy kurs na południe. Naturalnie pieszo.

Jak się okazało, długa droga do upragnionego plażingu i podwodnej eksploracji, wiodła wzdłuż przemysłowych zabudowań portowych i co gorsza, w narastającym upale, wydawała się nie mieć końca. Po drodze minęliśmy kilka szczelnie ogrodzonych, płatnych plaż, kuszących różnorodnymi atrakcjami, jak np. delfiny, które od czasu do czasu podobno się tam pojawiają, czy bar serwujący zimne napoje, ale ani rzekome delfiny, ani tym bardziej tłum ludzi czekających na wejście, niespecjalnie nas przekonał do pozbycia się kolejnych szekli. Szliśmy więc dalej. Po prawej stronie pustynia, po lewej zakurzone samochody z importu na tle Morza Czerwonego. Mijamy rondo z rzeźbami wesoło grających muzyków i miniaturką zasłużonego statku Dolphin i znowu rozkoszujemy się pustynią, zakurzonymi samochodami i graffiti rodem z „Gdzie jest Nemo” na budynkach portu.

Prywatna plaża, Morze Czerwone i rafa koralowa

Wreszcie, po kilku kilometrach marszu, niczym fatamorgana, ukazuje nam się kawałek jakby plaży. Jakby, bo zejście po schodkach jest, wygodny żwirek do leżenia jest, nieziemsko lazurowe i przejrzyste morze jest, tabliczki o zakazie kąpieli/plażowania nie ma, ale… żywej duszy też nie ma. Postanowiliśmy zaryzykować i rozłożyć się właśnie tutaj. Jak się okazało był to strzał w dziesiątkę – nie dość, że mieliśmy prywatną i bezpłatną plażę, to jeszcze podwodny świat miał do zaoferowania znacznie więcej niż tylko żwirek! Szybko pozbyliśmy się warstw wierzchnich i ruszyliśmy do wody – początkowo nieśmiało (przynajmniej ja), bo morski chłód powodował intensywne ciarki na rozgrzanym słońcem i wędrówką ciele. Jednak kiedy pierwszy szok minął, można było dać się ponieść mocno zasolonemu morzu.

Oczywiście nie mogło się obyć bez weryfikacji tego, po co tu przyszliśmy, czyli świata podwodnego. Z dużą dozą nadziei, ale i pewną ostrożnością założyliśmy okularki do pływania i zanurzyliśmy ciekawskie głowy. Po raz kolejny w życiu mogłam podziwiać National Geographic na żywo – rafa w pełnej okazałości obłędnie prezentowała się w promieniach izraelskiego słońca zaledwie kilka metrów od brzegu! Różnych kształtów i barw koralowce, rybki w najróżniejszych wzorach i kolorach, i krystaliczna woda. Wrażenia niesamowite, zwłaszcza dla kogoś, kto po raz pierwszy mógł obejrzeć kawałek rafy na żywo. Jeśli tak wygląda w zasadzie mały fragment, to to, co znajduje się w okolicach Sharm el Sheikh musi być po prostu oszałamiające! Oczywiście nie zabrakło czasu na wylegiwanie się i nabieranie kolorów – w końcu witamina D sama się nie wyprodukuje. Po powrocie na nasz taras zgodnie stwierdziliśmy, że ten szabat wcale nie jest zły! I taki listopad to ja rozumiem. 😉

Polowanie na samolot

Rozkład tego wieczoru w dużej mierze uzależniony był od rozkładu lotów na lotnisku w mieście Eilat. Nie żebyśmy planowali skrócić urlop, przeciwnie, gdyby była taka możliwość zostalibyśmy w Izraelu zdecydowanie dłużej! Po prostu Łukasz z Mateuszem koniecznie chcieli uchwycić samolot podchodzący do lądowania, co z naszego tarasu rzeczywiście wyglądało niesamowicie. W pewnym momencie manewru, maszyna wlatywała w miejskie zabudowania – efekt rzeczywiście wart był czekania. Panowie sprawdzili rozkład i zadecydowali, że możemy iść na spacer.

Tym razem zwiedzaliśmy część miasta zlokalizowaną po drugiej stronie lotniska – jak się okazało była tam bezpłatna plaża miejska… W ciągu dnia musiało tam być jednak sporo ludzi, no i tutaj nie sięgają rafy, więc suma summarum, nasza prywatna plaża warta była przejścia tych kilometrów. W sobotni wieczór deptak w centrum tętnił życiem – wszędzie pełno było spacerowiczów, co rusz kuszonych kramami, stoiskami i sklepikami z różnorodnym asortymentem. Kiedy wracaliśmy już w stronę mieszkania, samolot dosłownie przeleciał nam nad głowami! Zachęceni tym widokiem, ruszyliśmy szybkim krokiem, by zdążyć złapać z tarasu kolejne maszyny.

Daleki Eilat, bliskie smaki

Oczywiście po drodze trzeba było zrobić zakupy i tu czekała na nas kolejna niespodzianka. Weszliśmy do jednego z niewielu otwartych sklepów spożywczych, gdzie sprzedawczynią była Rosjanka, która jako lokalne piwo poleciła nam… Carlsberga. Asortyment na półkach też wydawał się taki jakby nietutejszy. I nagle buszując między słoikami z różnymi warzywami w ręce wpada mi słoik prawdziwych, POLSKICH, ogórków kiszonych! I od razu człowiek poczuł się jakoś swojsko. 😉 Oczywiście kupiliśmy – doskonale komponowały się z wieczorem na tarasie, spędzonym w towarzystwie Ogińskiego. Tak się cementuje przyjaźń polsko-izraelską!

Informacje praktyczne:

• Waluta: to izraelskie szekle (ILS), polecamy wymienić w Polsce złotówki na dolary, a na miejscu dolary na szekle – tak jest nieco taniej;
• Kontrola paszportowa: (po przylocie do Izraela), warto pamiętać o tym, by podawać konkretne informacje, o noclegu i miejscach, które się będzie odwiedzać. Nie należy wykręcać się od odpowiedzi, bo grozi to niestety zaproszeniem do osobnego pokoju i dłuższą rozmową.
• Wiza irańska, którą Łukasz miał wbitą w paszporcie, w żaden sposób nie zainteresowała strażników lotniska albo jej nie zauważyli (co byłoby dziwne).
• Wiza izraelska nie jest wbijana do paszportu, lecz dostaje się ją w postaci dwóch osobnych karteczek.
• Transport z lotniska Ovda do Eilatu: Najbardziej popularna linia busów to Egged Bus. Wszelkie informacje znajdziecie tutaj. 
• Noclegi: Spaliśmy w Apartamencie „Sea View Eilat”. Świetne miejsce niedaleko od centrum i z widokiem na centrum, Morze Czerwone i Jordanię.
• Jedzenie: Falafele jedliśmy w „Itzik Shawarma”, adres: Sderot HaTmarim 37.
• Tani sklep, w którym robiliśmy zakupy, znajduje się niedaleko lotniska w centrum Eilat, przy ulicy Derekh ha-Arava 3, wejście po prawej stronie pod znakiem Coca-Cola. Otwarty również w Szabat.
• Miejsce, gdzie plażowaliśmy: około 5 km od centrum w stronę Egiptu, o tutaj

Artykuł Przygody zdobywców południowego Izraela – Eilat pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.

Gdy wróciliśmy do Teheranu po zdobyciu Damavandu, mieliśmy dokładnie 72 godziny do zagospodarowania przed wylotem. Zdecydowana większość naszej 30-to osobowej grupy wracała najbliższej nocy do Polski, a my mieliśmy już trochę dość Teheranu. Tak jak wstępnie planowaliśmy, ruszyliśmy (na tyle na ile czas pozwalał) na południe Iranu.

Isfahan był idealnym wyborem – gęsta siatka połączeń, niewielka odległość od Teheranu (450 km w Iranie, to mimo wszystko niewielka odległość), lepiej być nie mogło. Wybraliśmy dojazd autobusem klasy premium (autobus premium posiada 25 miejsc zamiast standardowych 50). Podróż zajęła nam jakieś 5 godzin i kosztowała ~50 zł. Przez jej większą część, za oknem widzieliśmy tereny pustynne i półpustynne, które geograficznie wchodzą w skład Wielkiej Pustyni Słonej (o czym dowiedziałem się dopiero przy pisaniu wpisu).

Isfahan – oaza na pustyni

Gdy dotarliśmy na miejsce byliśmy nieco zmęczeni podróżą. Mimo, że wcześniej zapisaliśmy kilka adresów hosteli, razem z poznanym w autobusie nauczycielem języka angielskiego, podpytaliśmy taksówkarzy o miejsca godne zatrzymania dla europejskiego turysty. Chwilę później meldowaliśmy się w hostelu Amir Kabir (polecam ze względu na łatwość dogadania się z obsługą 🙂 )oddalonym o dwa kilometry od dworca i równie szybko ruszyliśmy poznawać miasto…

Isfahan spodobał mi się już od pierwszych chwil. W porównaniu z Teheranem, było tu zielono i gdzie się tylko rozejrzeliśmy, widzieliśmy jakąś roślinę. Warto również wspomnieć, że kierowcy po mieście poruszali się „bardziej cywilizowanie” niż miało to miejsce w stolicy kraju. Ale to co mi się najbardziej spodobało to pozytywnie nastawieni mieszkańcy miasta. Przez cały pobyt w Isfahanie nie mogliśmy się opędzić od pozdrowień, pytań skąd jesteśmy i co nam się podoba oraz zdjęć które mieszkańcy chcieli sobie z nami robić. W pewnym momencie mieliśmy już trochę dość! Wyglądało na to, że to nie oni są dla nas atrakcją, tylko my dla nich! 😉

Plac Imama Chomeiniego

Pierwsze kroki w Isfahanie skierowaliśmy na Plac Imama Chomeiniego, który jest najbardziej znaną atrakcją miasta. Kierując się w tamtą stronę, przeszliśmy przez ulicę Sepah, przy której znajdują się liczne banki, pałac oraz muzeum z ogrodami. Gdy dotarliśmy na plac, stwierdziliśmy, że tylko dla niego warto było tutaj przyjechać. Zrobił na nas ogromne wrażenie. 😉

Dodatkowego klimatu dodawał jeszcze fakt, że był to piątek, a w kulturze islamskiej jest to dzień święty (taka nasza niedziela) i wszędzie roiło się od rodzin z dziećmi. Siedzieli na niemal każdym wolnym skrawku zieleni i rozmawiali – nie to co u nas, przed telewizorem albo komputerem, Oni spędzali ten czas rodzinnie.

Postanowiliśmy przejść najpierw przez cały plac, oraz obejrzeć dwa znajdujące się przy nim meczety. Następnie przeszliśmy arkadami wokół Placu Imama, w których znajdują się wszelkiego rodzaju sklepy. Można tu znaleźć wszystko, od metalowych rękodzieł, strojów typowych dla ichniejszej kultury, przez fajki wodne, naczynia do wszystkiego, po gastronomię. W końcu, gdy wybiła godzina wieczornej modlitwy, a z minaretów popłynęły nawoływania muezzina i plac nieco opustoszał, postanowiliśmy, że najwyższa pora coś zjeść.

Jak czasami ciężko doprosić się o jedzenie

Najpierw znaleźliśmy knajpkę, z menu w języku angielskim (ale serwującą typowe, irańskie jedzenie) i cenami wyższymi o jakieś 50% od średniej. Postanowiliśmy zaszaleć i spróbować czegoś nowego! Kelner najpierw zaprosił nas do zajęcia miejsca, po czym przez 20 minut (mimo zajętości knajpy na poziomie 10%) czekaliśmy na przyjęcie zamówienia. Dwukrotnie przy tym podchodziliśmy do niego i pytaliśmy czy mógłby przyjąć zamówienie, ale tylko odsyłał nas z powrotem na miejsce… Cóż… Byliśmy już mocno głodni, a takie lekceważące podejście było dla nas nie do zaakceptowania.

Po opuszczeniu pierwszego lokalu, szybko udaliśmy się na pierwszego lepszego fastfooda (można powiedzieć, że w tamtym momencie kierował nami głód). Tutaj spotkaliśmy chyba pierwszą kobietę, która obsługiwała klientów (w Iranie jest to bardzo rzadkie zjawisko). Tutaj również mieliśmy do czynienia z lekceważącym podejściem do klienta. Pani kasjerka, powoli sączyła wodę, nalewając ją sobie z butelki z wysokości 10 cm, rozmawiała z koleżanką i przyjmowała od nas zamówienie, w związku z czym musieliśmy powtarzać po 3 razy zanim udało jej się zanotować wszystko. Na szczęście samo zamówienie zostało zrealizowane szybko i bezbłędnie.

Po tym krótkim zwiedzeniu Isfahanu skierowaliśmy się z powrotem do naszego hostelu. Byliśmy zaczepiani przez mnóstwo ludzi, którzy chcieli sobie z nami zrobić zdjęcia oraz pytali jak nam się podoba w Iranie. Trafiliśmy również, na jednego człowieka, którego angielski był na prawdę niezły. Ponad godzinę opowiadał nam o architekturze miasta i o miejscach wartych zwiedzenia (jak się okazało, była to bardzo subiektywna lista). Wytłumaczył nam również kilka „zagadek” handlu jakimi kierują się mieszkańcy Iranu oraz pomógł nam ocenić wartość produktów, które zamierzaliśmy kupić.

Najpierw najważniejsze atrakcje

Drugi dzień w Iranie rozpoczęliśmy spokojnie. Przy śniadaniu okazało się, że hostel w którym nocowaliśmy jest zamieszkany niemal tylko i wyłącznie przez mieszkańców Europy Zachodniej i Dalekiego Wschodu co świadczyło o jego popularności wśród przyjezdnych turystów.

Posileni i pełni sił, około 10 wyruszyliśmy na zwiedzanie miasta. Tego dnia postanowiliśmy poruszać się z mapami MAPS.ME (polecam do zwiedzania wszędzie tam, gdzie nie macie dostępu do internetu) i zobaczyć jak najwięcej polecanych tam miejsc, a później poszukać tych mniej typowych – polecanych przez „naszego lokalnego przewodnika”.

Jedną z pierwszych atrakcji, jaką zwiedziliśmy był Pałac Chehel Sotoun, w którym znajduje się muzeum historyczne oraz bardzo zadbane ogrody.

Następnie ruszyliśmy ponownie na Plac Imama, by tym razem zwiedzić od wewnątrz Pałac Ali Qapu oraz Meczet Shah.

Czy warto słuchać mieszkańców? Czyli o nietypowym zwiedzaniu słów kilka.

Po dokładnym zwiedzeniu Placu Imama, podążyliśmy w stronę rzeki przepływającej przez Isfahan. „Przewodnik” reklamował nam bulwary przy rzece Zayanderud, jako jedną z większych atrakcji miasta. Myślę, że warto było je zobaczyć i przejść się nimi. Czas spędzony tam był dla nas wytchnieniem w upale, ale również okazją do zobaczenia innego oblicza irańskiej kultury.

Coś, co mnie mocno zaskoczyło (choć jak teraz o tym myślę, to chyba nie powinno), to kilkukrotna możliwość obserwacji dwóch osób odmiennej płci siedzących obok siebie i rozmawiających. W kulturze islamu takie zachowanie jest nie do pomyślenia (zawsze znajduje się również jakaś „przyzwoitka”) i w centrum miasta jest niespotykane.

Gdy po kilku godzinach doszliśmy do ostatniego wartego zobaczenia Mostu Shahrestan, byliśmy już nieco zmęczeni. Daliśmy sobie chwilkę na trawce w cieniu i rozpoczęliśmy poszukiwania taksówki, by ruszyć na dalsze zwiedzanie. Taksówką w miarę szybko dojechaliśmy do najbardziej znanego mostu w Isfahanie – Mostu Si-o-seh Pol.

Isfahan, miasto warte zobaczenia

Pozostały czas jaki mieliśmy w Isfahanie, spędziliśmy głównie na spokojnym spacerowaniu po mieście. Przeszliśmy przez galerię handlową (tak jak u nas – nic ciekawego), zakupiliśmy odpowiednią ilość pistacji z szafranem (pychotka!) i spakowaliśmy wszystko tak, aby w drodze powrotnej nie mieć problemów z nadbagażem. 🙂

Wyjazd z Teheranu do Isfahanu to jedna z ważniejszych decyzji podczas całego wyjazdu i ta, z której byliśmy najbardziej zadowoleni. O ile zwiedzanie Teheranu można zamknąć spokojnie w jednym dniu, o tyle na Isfahan kolejnym razem poświęciłbym więcej czasu. Zwiedzanie tego pięknego miasta było bardzo przyjemne i każdemu polecam zajrzenie tutaj choćby na chwilę. 🙂

Wpis o Teheranie znajdziecie tutaj. 

Wpis o zdobyciu Damavandu, znajdziecie tutaj.

Artykuł Isfahan – perełka irańskiej kultury pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.

Wyjazd do Iranu był dla mnie wielką szansą, żeby zobaczyć coś więcej niż europejską kulturę i więcej niż podglądnąć zachowanie zasymilowanych muzułmanów w zachodnioeuropejskich stolicach (każdy ma swoją opinię czy są zasymilowanie i w jakim stopniu, czy nie … powiem tylko, że to kompletnie inni ludzie).

Iran to świetny kraj, którego nie trzeba się bać, tylko trzeba ruszać tam JAK NAJSZYBCIEJ. Życzliwość ludzi, bezpieczeństwo na ulicach (mniej bałem się chodzić wieczorem w Iranie niż boję się po Nowej Hucie), stosunkowo niewielka liczba turystów i bardzo przystępne, dla turysty z Polski, ceny, to tylko niektóre z argumentów dla których warto odwiedzić ten kraj. A dlaczego warto się spieszyć? Jeśli zacznie się tam komercjalizacja, to Iran może utracić nieco ze swojej dzikości i życzliwości, choć mam nadzieję że szybko to nie nastąpi.

Kiedy chwilę przed 6 rano lądowaliśmy na lotnisku międzynarodowym, jakieś 50 km na południowy-zachód od stolicy kraju, zmęczeni po dwudziestogodzinnej podróży z Polski, pierwsze co mnie uderzyło, to powiew gorąca i wszechobecny piach/pył. Wiem, że w samolocie była klimatyzacja, a temperatura ustawiona na przyjemną do podróżowania. Chodzi o to, że w Iranie o godzinie 6 temperatura osiągała tego dnia 25 stopni albo i więcej. Jeśli zaś chodzi o piach, to nie jest tak, że jest wszędzie jak na jakiejś plaży albo innej pustyni… Po prostu mamy do czynienia z klimatem tak niezielonym, że ciężko mi to nazwać inaczej. Nawet niektóre budynki wyglądają jakby wzięli trochę tego piachu, zmieszali z wodą i postawili z nich ściany… Serio!

Może czas na kilka słów o Teheranie. Przed podróżą nie zrobiłem choćby krótkiego przeglądu tego, co w Iranie można zwiedzić… Wiedziałem za to, że zwiedzać będziemy w czwórkę i zdałem się na doświadczenie podróżnicze Andrzeja (Było warto!). Ale na niewiele zdało się Jego doświadczenie i przygotowanie, skoro w Teheranie NIE MA ZA WIELE ATRAKCJI.

Wydaje mi się, że najważniejszą i największą z atrakcji w Teheranie jest Milad Tower – najwyższy budynek w Iranie i szósta najwyższa wieża na świecie (ma wysokość 435 m).

Warto się na nią udać i posłuchać przewodnika, który świetnie mówi po angielsku (nie jest to wcale takie popularne w Iranie, choć dogadać się można prawie wszędzie, ale czasami można się pośmiać o czym będzie krótko na końcu). Będąc na wieży warto popytać o niektóre obyczaje lub miejsca warte zwiedzenia. Nasz przewodnik okazał się niezwykle życzliwy i cierpliwy, dzięki czemu dostaliśmy odpowiedź na wszystkie nasze pytania.

Miejscem, przy którym udało nam się być jest również plac Azadi z wieżą o tej samej nazwie pośrodku. Niestety plac był w remoncie i nie udało nam się wejść na wieżę. Z informacji znalezionych w internecie udało mi się dowiedzieć, że jest to drugi największy plac w Iranie, choć nie zrobił na mnie wielkiego wrażenia…

Warto przejść obok byłej ambasady Amerykańskiej, gdzie w roku 1979 grupa studentów wzięła pracowników ambasady jako zakładników i przetrzymywała ich aż do zaprzysiężenia Ronalda Reagana na stanowisko prezydenta Stanów Zjednoczonych w 1981 roku. Wydarzenia te mocno ochłodziły stosunki pomiędzy Iranem i USA na wiele lat. Nawet my, po tylu latach, spotkaliśmy się z reakcjami antyamerykańskimi w stolicy, choć nie były one bardzo żywe, a wydały się jedynie związane z jakąś mocną niechęcią. Ponadto w Iranie nie spotkaliśmy siedziby żadnej z amerykańskich firm czy sieci handlowej/spożywczej, a raczej ich podróbki o niemal identycznie brzmiących nazwach lub wyglądających logach.

Wskazówka. Jeśli chcielibyście dostać się pod byłą ambasadę warto wskazać taksówkarzowi ulicę przy której ona stoi, a nie samą ambasadę. Nam trzech pierwszych odmówiło podwózki pod ambasadę mówiąc „tam nikt nie jeździ i ja też tam nie pojadę„. Sytuacja zmieniła się dopiero gdy następnego z nich poprosiliśmy o pojechanie na ulicę przy której stała ambasada – zgodził się od razu.

Wartym zobaczenia jest bazar w Teheranie niedaleko placu Sabzeh Meydan. Według naszych obserwacji można tu znaleźć wszystko, co nie sprzedało się u nas w latach 90-tych… Podobnie jest zresztą na ulicach, choć tutaj zaskoczyło nas bardziej coś innego – kiedy spacerowaliśmy, zauważyliśmy, że na jednej ulicy (ciągnącej się czasami 2 i więcej kilometrów) są same sklepy z żarówkami, na kolejnej (równoległej) same sklepy z lodówkami, na następnej same z pralkami, itd… Troszkę to dziwne. 😉

Mieliśmy w planie zobaczyć jeszcze dwa miejsca. Niestety się nam to ostatecznie nie udało. Jedno to Central Bank of Iran gdzie można zobaczyć drogocenne kamienie koronacyjne, a drugie to Polski cmentarz wojskowy w Teheranie. Pierwsze z tych miejsc było zamknięte, a na drugie zabrakło czasu. 🙁

A to co zaskoczyło mnie najbardziej, to teherańskie ulice. Śmialiśmy się z nich przez cały wyjazd, a mieszkańcy innych miast również mieli uśmiech na twarzy, gdy poruszaliśmy ten temat.

W Teheranie kultura jazdy (i przechodzenia przez ulicę), to jest sztuka! I niech Wam się po tym stwierdzeniu nie wydaje, że jest tam tak, jak na tych wszystkich filmach z Rosji, gdzie większy ma rację, kto jest rozpędzony, to na pewno przejedzie przez skrzyżowanie z mniejszymi obrażeniami i gdzie kierowcy w siebie wjeżdżają żeby udowodnić komuś rację (albo korzystają z innych metod by pokazać kto miał rację). NIE!

W Iranie nie ma znaczenia czy pieszy, motocyklista, samochód czy autobus. Tam każdy jedzie albo idzie tak jak jest mu najwygodniej. Jazda z lewego pasa w prawo? W czym problem? Jazda bez trzymanki albo bez kasku na motorze? Standard. Jazda z telewizorem z kineskopem pod pachę na motorze? Phi! Jazda z płaskim telewizorem 60 cali na motorze? Niech mnie zobaczą! Jazda całą rodziną na motorze? Jak mam małą rodzinę to mogę. Jazda całą rodziną w samochodzie? Jak się nie zmieściliśmy na motorze, to zawsze wejdziemy do samochodu! A przechodzenie przez jezdnię, to zdecydowanie wyższa szkoła „jazdy”, ale o tym może innym razem 😉

Krótka anegdotka na podsumowanie tematu transportu drogowego. Gdy zapytaliśmy naszego przewodnika czy jeździ po Iranie samochodem odparł bez chwili namysłu: „Przestań, ja mam dzieci!„. I niech to będzie najlepsza odpowiedź na pytanie czy w Teheranie bezpiecznie jest jeździć samochodem…

Pisałem jeszcze o języku angielskim.

• nie ma zasady, ale młodzi zazwyczaj znają więcej słów i zwrotów niż starsi (choć zdarzył się sklepikarz z idealnym akcentem i bardzo bogatym słownictwem)
• niemal nikt nie jest w stanie powiedzieć ceny i każdy pokazuje ją na kalkulatorze
• najlepiej mówiącą osobą, którą znaleźliśmy, to pewien architekt, który przez 1,5 godziny opowiadał nam o atrakcjach miasta
• osobą, która powinna świetnie mówić po angielsku, a nie mówiła był tłumacz, z którym poruszaliśmy się 5 godzin w autobusie – poziom jak słaby nauczyciel w podstawówce
• każdy kto potrafi cokolwiek powiedzieć, zagadywał nas żeby choć minimalnie podszkolić swój język
• okazało się, że źle wypowiadamy nasz kraj pochodzenia po angielsku (nie Poland a Pooołland, przeciwnie słyszeli Holland), choć w Iranie lepiej powiedzieć Lachistan (tak nazywają Polskę i większość nas kojarzy np. za sprawą siatkarzy) – choć tutaj i tak nieliczni słyszeli Pakistan :/
• w restauracjach nie każdy zna angielski, a w kebabie to już w ogóle było ciężko

Krótko podsumuję. W Teheranie warto się zatrzymać na dzień lub dwa, ale więcej czasu nie ma co tutaj robić. Dobrą opcją jest zwiedzenie miasta po przylocie w ramach odpoczynku, a potem udanie się w dalsze odkrywanie tajemniczego Iranu – najlepiej na południe… Ale o tym co warto tam zobaczyć napiszę już niedługo. 🙂

Wpis o tym, co warto zwiedzić w Isfahanie, znajdziecie tutaj.

Wpis o zdobyciu Damavandu, znajdziecie tutaj.

Artykuł Teheran – miasto ekstremalnych kierowców pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.

Ten wpis należy do serii dotyczącej akcji „5000 m nad poziom cukru”, więcej o samej akcji i poprzednim wielkim wydarzeniu z tej serii, znajdziecie tutaj.

Damavand – początek wyprawy – wioska Polur

Polur to taka mała górska wioska, w której można dobrze zjeść, wyspać się i wykąpać (wyżej w górach nie jest to, aż tak powszechne). Można powiedzieć, że ze wszystkich atrakcji, jakie to miejsce, czyli tzw. Camp 1 zapewnia, skorzystaliśmy. 🙂

Dzień ۱ – Damavand- Camp 2 -base

Następny poranek, to szybkie śniadanie, pakowanie i podróż ciężarówkami wyżej – do Camp 2 – Base. Po drodze mijaliśmy stada owiec i baranów, pasterza, który zgubił swojego osła i nie tak mało okolicznych mieszkańców, jak mogłoby się na tej wysokości wydawać.

Na początku droga wiła się malowniczym asfaltem, a później, przez kilka kilometrów jechaliśmy kamienistą drogą. Kilkadziesiąt metrów przed ostatecznym celem, jedna z ciężarówek miała spore problemy z mocą. Wszystko przez wysokość, a my mieliśmy dopiero zacząć nasz marsz, który miał nas przybliżyć do zdobycia szczytu Damavand…

Po dotarciu do Camp 2 (3040 m n.p.m.) naszym oczom ukazał się ostatni w drodze ku górze meczet. Nasz przewodnik wyjaśnił nam, że wszędzie, gdzie są stali mieszkańcy, musi być miejsce modlitw i tak było w tym miejscu. Wypiliśmy tutaj herbatę, zapakowaliśmy nasze ciężkie plecaki na osły, zostawiając tylko najpotrzebniejsze rzeczy na plecach i ruszyliśmy w górę.

Damavand – Camp 3 – New Hut

Po drodze, co godzinę, robiliśmy pomiary związane z naszą akcją. Na jednym z nich wyprzedziły nas nasze bagaże. 🙂 Tego dnia, cały czas szliśmy powoli, co miało zapobiec efektom choroby wysokościowej i do schroniska Camp 3 – New Hut (4250 m n.p.m.) dotarliśmy dopiero około godziny 17.

Gdy dotarliśmy do schroniska, mieliśmy czas, ale niekoniecznie siły, na rozpakowanie się, zjedzenie kolacji i wypoczynek. Niestety, część z nas dostała miejsce na drugim piętrze schroniska, a na tej wysokości wyjście po ogromnych schodach, a później drabinie wiązało się z kilkoma przerwami po drodze… A według zasady „jeśli nie ma się w głowie, to ma się w nogach”, każdy przejaw zapominalstwa wiązał się z wyprawą na drugie piętro… 🙂

Pierwsza noc na tej wysokości, była walką pomiędzy snem i zmęczeniem z jednej strony, a bólem głowy, wysokością i niepokojem z drugiej. Krótko mówiąc, siedem godzin letargu z czego maksymalnie dwie przespane – masakra.

Dzień ۲ – aklimatyzacja

Poranek na wysokości 4250 m n.p.m. to nie jest najprzyjemniejsza rzecz pod słońcem. Po pierwszej nocy boli cię głowa, jesteś niedospany i na prawdę ciężko się zebrać w sobie do czegokolwiek. Nie inaczej było z nami i tylko kilka osób spośród 30 zniosło tę noc w miarę normalnie – reszta umierała, a nasze morale szorowało po dnie. Po śniadaniu jednak poczuliśmy się minimalnie lepiej i ruszyliśmy – bardzo powolnym krokiem, ku górze. Plan? Aklimatyzacja.

Aklimatyzacja to takie słowo, którego chyba nie do końca rozumieliśmy przed tym wyjściem. Co to znaczy, że nie możesz zrobić kilku kroków do góry? Co to znaczy, że nie masz siły wstać albo podnieść lekkiego plecaka? Ktoś wie? Potraficie sobie to wyobrazić?

Według planu, mieliśmy dojść do 5000 m, ale w okolicach 4700 m zawróciliśmy – zmęczenie było zbyt duże byśmy mogli pójść wyżej. Po półgodzinnym przebywaniu na tej wysokości zeszliśmy w dół wierząc, że ta noc będzie przyjemniejsza i nie będziemy mieli już problemów ze snem.

Szybko położyliśmy się spać, bo następnego dnia musieliśmy wstać w środku nocy i ruszyć na zdobywanie szczytu Damavand. Noc jednak nie była przyjemna. Po raz kolejny mieliśmy problem ze snem – może nie tak duży jak pierwszej nocy, ale jednak dość spory.

Dzień ۳ – poranek przed wyprawą

Pobudka – godzina 2. 2:30 śniadanie.

Myślę, że w tym miejscu warto wspomnieć o tym jak odżywiają się Irańczycy. Według naszych obserwacji, typowe śniadanie składa się z ichniego pieczywa (które smakiem przypomina coś pomiędzy tortillą, a ciastem naleśnikowym i ma podobną strukturę), najlepiej z małą ilością masła/nabiału (tutaj wyjątek stanowi jajko, które często gościło na naszych stołach) i ogromną ilością dżemów/miodów/nutelli. Jeśli ktoś jeszcze nie czuje się dostatecznie zasłodzony, to można to wszystko zagryźć arbuzem albo melonem i przepić słodzoną herbatą. 😉

Pomyślcie tylko o takim słodkim śniadaniu, o tym że jecie to samo już trzeci dzień pod rząd i o tym, że trzeba je zjeść po 5 godzinach snu, o 2 rano przed wyprawą na najwyższy szczyt! Ja tego dnia po prostu sobie to odpuściłem. Stwierdziłem, że lepiej nie jeść i nie … niż zjeść i … No sami wiecie o co chodzi…

Damavand – pokonanie słabości i zdobycie szczytu

Chwilę po 3, troszkę na głodniaka, z czołówkami na głowach ruszyliśmy do góry. Tym razem tempo było naprawdę wymagające. Nie wlekliśmy się tak jak poprzednie 2 dni, tego dnia po godzinie byliśmy tam, gdzie poprzedniego dnia szliśmy dwie i pół! Tempo utrzymaliśmy do wysokości zdobytej dnia poprzedniego i dopiero w tym miejscu troszkę zwolniliśmy.

Marsz w górę w takich warunkach, nie należy do najłatwiejszych. W okolicach 5000 m pojawiły się w mojej głowie myśli o wycofaniu się – wysokość robiła swoje, a zmęczenie potęgowało się z każdą chwilą. Na szczęście chwilę później zwolniliśmy do tempa „krok za krokiem” i „powoli bez zatrzymywania się”. Na wysokości około 5200 m szczyt wydawał się już w zasięgu ręki, a przy 5400 m gdzie siarka z wulkanu zaczęła być mocno widoczna, zostawiliśmy nasze plecaki i dalej ruszyliśmy tylko z butelką wody i batonami w ręce.

Do szczytu wulkanu Damavand (prawdopodobnie 5610 m n.p.m.) dotarliśmy wyczerpani i szczęśliwi. Każdy doszedł swoim tempem, ale całej grupie udało się dojść w ciągu 10 minut pomiędzy pierwszą, a ostatnią osobą. Byliśmy po prostu dobrze przygotowani, super zintegrowani i właściwie zmotywowani! 😉

Na szczycie Damavandu zrobiliśmy pamiątkowe fotki i próbowaliśmy zaznać chwili odpoczynku, ale każdy myślał tylko o tym, żeby jak najszybciej znaleźć się trochę niżej. Na tej wysokości ciężko było nam złapać oddech i odpocząć, nie mówiąc już o tym, żeby obejść krater wulkanu i popatrzeć na inny widok niż ten, który mieliśmy od dwóch dni, czyli na Polur i okoliczne górki. 😀

Zejście na „ziemię”

Wszyscy szybko zeszliśmy do zostawionych niżej plecaków, a następnie wciąż bardzo szczęśliwi i dumni ze swojego osiągnięcia, dalej w dół. Niestety nie obyło się bez przygód. Słońce, jakie nam tego dnia towarzyszyło i wysokość sprawiły, że kilka osób się odwodniło, a jedna nawet miała delikatne efekty choroby wysokościowej. Na szczęście sztab medyczny i nasi kurdyjscy przewodnicy stanęli na wysokości zadania, więc wszyscy około godziny 17 znaleźliśmy się z powrotem w schronisku.

Ostatnia noc była chyba dla nas najprzyjemniejsza. Każdy myślał już tylko o prysznicu, jaki czekał na nas następnego dnia, a także o tym, ile udało nam się osiągnąć.

Damavand – podsumowanie

Wyjście na górę było także sukcesem naszego programu „5000 m nad poziom cukru”, który realizowaliśmy od dwóch lat. Najpierw dwukrotnie w Gorcach, później w Alpach i Tatrach. Przez ten czas, wszyscy się wspieraliśmy, nauczyliśmy się od siebie wiele ciekawych rzeczy, a także pokonaliśmy swoje słabości wychodząc na Damavand – górę, która znacznie przewyższała nasze pierwotne plany złamania tylko granicy 5000 m.

Po tej wyprawie stwierdziłem, że fajnie jest być w wysokich górach, ale chyba na dłuższą chwilę mi wystarczy. Ciekawi mnie tylko, jak szybko zatęsknię za codziennym bólem i zawrotami głowy, tylko po to, by wyjść na kolejną wysoką górę. Może tym razem w Alpach? Macie jakieś propozycje? 🙂

W gwoli wyjaśnienia: bóle i zwroty głowy, brak apetytu, zmęczenie, trudności ze złapaniem oddechu związane były z krótką aklimatyzacją, jaką mieliśmy. Przy tygodniowej, a nie czterodniowej akcji górskiej, pewnie prawie nikt nie miałby aż takich problemów. 😉

Więcej o firmie Ararattrek znajdziecie tutaj.

Kolejne wpisy o Iranie znajdziecie tutaj:

• Teheran – miasto ekstremalnych kierowców
• Isfahan – perełka irańskiej kultury

Artykuł Iran – Damavand – punkt docelowy pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.