Gdy wróciliśmy do Teheranu po zdobyciu Damavandu, mieliśmy dokładnie 72 godziny do zagospodarowania przed wylotem. Zdecydowana większość naszej 30-to osobowej grupy wracała najbliższej nocy do Polski, a my mieliśmy już trochę dość Teheranu. Tak jak wstępnie planowaliśmy, ruszyliśmy (na tyle na ile czas pozwalał) na południe Iranu.

Isfahan był idealnym wyborem – gęsta siatka połączeń, niewielka odległość od Teheranu (450 km w Iranie, to mimo wszystko niewielka odległość), lepiej być nie mogło. Wybraliśmy dojazd autobusem klasy premium (autobus premium posiada 25 miejsc zamiast standardowych 50). Podróż zajęła nam jakieś 5 godzin i kosztowała ~50 zł. Przez jej większą część, za oknem widzieliśmy tereny pustynne i półpustynne, które geograficznie wchodzą w skład Wielkiej Pustyni Słonej (o czym dowiedziałem się dopiero przy pisaniu wpisu).

Isfahan – oaza na pustyni

Gdy dotarliśmy na miejsce byliśmy nieco zmęczeni podróżą. Mimo, że wcześniej zapisaliśmy kilka adresów hosteli, razem z poznanym w autobusie nauczycielem języka angielskiego, podpytaliśmy taksówkarzy o miejsca godne zatrzymania dla europejskiego turysty. Chwilę później meldowaliśmy się w hostelu Amir Kabir (polecam ze względu na łatwość dogadania się z obsługą 🙂 )oddalonym o dwa kilometry od dworca i równie szybko ruszyliśmy poznawać miasto…

Isfahan spodobał mi się już od pierwszych chwil. W porównaniu z Teheranem, było tu zielono i gdzie się tylko rozejrzeliśmy, widzieliśmy jakąś roślinę. Warto również wspomnieć, że kierowcy po mieście poruszali się „bardziej cywilizowanie” niż miało to miejsce w stolicy kraju. Ale to co mi się najbardziej spodobało to pozytywnie nastawieni mieszkańcy miasta. Przez cały pobyt w Isfahanie nie mogliśmy się opędzić od pozdrowień, pytań skąd jesteśmy i co nam się podoba oraz zdjęć które mieszkańcy chcieli sobie z nami robić. W pewnym momencie mieliśmy już trochę dość! Wyglądało na to, że to nie oni są dla nas atrakcją, tylko my dla nich! 😉

Plac Imama Chomeiniego

Pierwsze kroki w Isfahanie skierowaliśmy na Plac Imama Chomeiniego, który jest najbardziej znaną atrakcją miasta. Kierując się w tamtą stronę, przeszliśmy przez ulicę Sepah, przy której znajdują się liczne banki, pałac oraz muzeum z ogrodami. Gdy dotarliśmy na plac, stwierdziliśmy, że tylko dla niego warto było tutaj przyjechać. Zrobił na nas ogromne wrażenie. 😉

Dodatkowego klimatu dodawał jeszcze fakt, że był to piątek, a w kulturze islamskiej jest to dzień święty (taka nasza niedziela) i wszędzie roiło się od rodzin z dziećmi. Siedzieli na niemal każdym wolnym skrawku zieleni i rozmawiali – nie to co u nas, przed telewizorem albo komputerem, Oni spędzali ten czas rodzinnie.

Postanowiliśmy przejść najpierw przez cały plac, oraz obejrzeć dwa znajdujące się przy nim meczety. Następnie przeszliśmy arkadami wokół Placu Imama, w których znajdują się wszelkiego rodzaju sklepy. Można tu znaleźć wszystko, od metalowych rękodzieł, strojów typowych dla ichniejszej kultury, przez fajki wodne, naczynia do wszystkiego, po gastronomię. W końcu, gdy wybiła godzina wieczornej modlitwy, a z minaretów popłynęły nawoływania muezzina i plac nieco opustoszał, postanowiliśmy, że najwyższa pora coś zjeść.

Jak czasami ciężko doprosić się o jedzenie

Najpierw znaleźliśmy knajpkę, z menu w języku angielskim (ale serwującą typowe, irańskie jedzenie) i cenami wyższymi o jakieś 50% od średniej. Postanowiliśmy zaszaleć i spróbować czegoś nowego! Kelner najpierw zaprosił nas do zajęcia miejsca, po czym przez 20 minut (mimo zajętości knajpy na poziomie 10%) czekaliśmy na przyjęcie zamówienia. Dwukrotnie przy tym podchodziliśmy do niego i pytaliśmy czy mógłby przyjąć zamówienie, ale tylko odsyłał nas z powrotem na miejsce… Cóż… Byliśmy już mocno głodni, a takie lekceważące podejście było dla nas nie do zaakceptowania.

Po opuszczeniu pierwszego lokalu, szybko udaliśmy się na pierwszego lepszego fastfooda (można powiedzieć, że w tamtym momencie kierował nami głód). Tutaj spotkaliśmy chyba pierwszą kobietę, która obsługiwała klientów (w Iranie jest to bardzo rzadkie zjawisko). Tutaj również mieliśmy do czynienia z lekceważącym podejściem do klienta. Pani kasjerka, powoli sączyła wodę, nalewając ją sobie z butelki z wysokości 10 cm, rozmawiała z koleżanką i przyjmowała od nas zamówienie, w związku z czym musieliśmy powtarzać po 3 razy zanim udało jej się zanotować wszystko. Na szczęście samo zamówienie zostało zrealizowane szybko i bezbłędnie.

Po tym krótkim zwiedzeniu Isfahanu skierowaliśmy się z powrotem do naszego hostelu. Byliśmy zaczepiani przez mnóstwo ludzi, którzy chcieli sobie z nami zrobić zdjęcia oraz pytali jak nam się podoba w Iranie. Trafiliśmy również, na jednego człowieka, którego angielski był na prawdę niezły. Ponad godzinę opowiadał nam o architekturze miasta i o miejscach wartych zwiedzenia (jak się okazało, była to bardzo subiektywna lista). Wytłumaczył nam również kilka „zagadek” handlu jakimi kierują się mieszkańcy Iranu oraz pomógł nam ocenić wartość produktów, które zamierzaliśmy kupić.

Najpierw najważniejsze atrakcje

Drugi dzień w Iranie rozpoczęliśmy spokojnie. Przy śniadaniu okazało się, że hostel w którym nocowaliśmy jest zamieszkany niemal tylko i wyłącznie przez mieszkańców Europy Zachodniej i Dalekiego Wschodu co świadczyło o jego popularności wśród przyjezdnych turystów.

Posileni i pełni sił, około 10 wyruszyliśmy na zwiedzanie miasta. Tego dnia postanowiliśmy poruszać się z mapami MAPS.ME (polecam do zwiedzania wszędzie tam, gdzie nie macie dostępu do internetu) i zobaczyć jak najwięcej polecanych tam miejsc, a później poszukać tych mniej typowych – polecanych przez „naszego lokalnego przewodnika”.

Jedną z pierwszych atrakcji, jaką zwiedziliśmy był Pałac Chehel Sotoun, w którym znajduje się muzeum historyczne oraz bardzo zadbane ogrody.

Następnie ruszyliśmy ponownie na Plac Imama, by tym razem zwiedzić od wewnątrz Pałac Ali Qapu oraz Meczet Shah.

Czy warto słuchać mieszkańców? Czyli o nietypowym zwiedzaniu słów kilka.

Po dokładnym zwiedzeniu Placu Imama, podążyliśmy w stronę rzeki przepływającej przez Isfahan. „Przewodnik” reklamował nam bulwary przy rzece Zayanderud, jako jedną z większych atrakcji miasta. Myślę, że warto było je zobaczyć i przejść się nimi. Czas spędzony tam był dla nas wytchnieniem w upale, ale również okazją do zobaczenia innego oblicza irańskiej kultury.

Coś, co mnie mocno zaskoczyło (choć jak teraz o tym myślę, to chyba nie powinno), to kilkukrotna możliwość obserwacji dwóch osób odmiennej płci siedzących obok siebie i rozmawiających. W kulturze islamu takie zachowanie jest nie do pomyślenia (zawsze znajduje się również jakaś „przyzwoitka”) i w centrum miasta jest niespotykane.

Gdy po kilku godzinach doszliśmy do ostatniego wartego zobaczenia Mostu Shahrestan, byliśmy już nieco zmęczeni. Daliśmy sobie chwilkę na trawce w cieniu i rozpoczęliśmy poszukiwania taksówki, by ruszyć na dalsze zwiedzanie. Taksówką w miarę szybko dojechaliśmy do najbardziej znanego mostu w Isfahanie – Mostu Si-o-seh Pol.

Isfahan, miasto warte zobaczenia

Pozostały czas jaki mieliśmy w Isfahanie, spędziliśmy głównie na spokojnym spacerowaniu po mieście. Przeszliśmy przez galerię handlową (tak jak u nas – nic ciekawego), zakupiliśmy odpowiednią ilość pistacji z szafranem (pychotka!) i spakowaliśmy wszystko tak, aby w drodze powrotnej nie mieć problemów z nadbagażem. 🙂

Wyjazd z Teheranu do Isfahanu to jedna z ważniejszych decyzji podczas całego wyjazdu i ta, z której byliśmy najbardziej zadowoleni. O ile zwiedzanie Teheranu można zamknąć spokojnie w jednym dniu, o tyle na Isfahan kolejnym razem poświęciłbym więcej czasu. Zwiedzanie tego pięknego miasta było bardzo przyjemne i każdemu polecam zajrzenie tutaj choćby na chwilę. 🙂

Wpis o Teheranie znajdziecie tutaj. 

Wpis o zdobyciu Damavandu, znajdziecie tutaj.

Artykuł Isfahan – perełka irańskiej kultury pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.

Sudety?

Myśl o tym, że pojedziemy w Sudety zrodziła się, gdy jeszcze byliśmy w Iranie. Wszystko za sprawą jednego członka naszej grupy i „pół-przewodnika” sudeckiego – Marcina. Miał On największą możliwość zorganizowania fajnego wyjazdu i wziął na siebie to zadanie. Za bazę wypadową wybrał Karpacz, który dla mnie jest sudeckim Zakopanem.

Gdybyście wybierali się w Sudety w drugiej połowie przyszłego roku z grupą znajomych i koniecznie chcieli (albo potrzebowali) przewodnika z papierami, dajcie znać. Marcin prywatnie jest świetną osobą, co również przekłada się na jego umiejętności pracy z grupą. Może po znajomości uda nam się załatwić dla Was jakieś zniżki na jego usługi przewodnickie? 😉

Skoro Sudety, to musi być Śnieżka

Szlaków prowadzących z Karpacza na Śnieżkę jest co najmniej kilka, a każdy jest inny. Planowo mieliśmy wyjść szlakiem czerwonym przez Schronisko PTTK nad Łomniczką, ale był on zamknięty. W związku z tym ruszyliśmy innym – czarnym, który podchodzi aż pod Kocioł Białego Jaru (miejsce w Sudetach, gdzie śnieg utrzymuje się najdłużej). Po krótkiej przerwie odbiliśmy za szlakiem najpierw na wschód, po chwili na południe, a później znów na wschód w stronę Domu Śląskiego.

Ze względu na silny wiatr, część osób nie zdecydowała się ruszyć na Śnieżkę i po dłuższej przerwie w Domu Śląskim (takie brzydkie żółte schronisko) ruszyli w stronę najwyżej położonego w Europie Środkowej browaru (Luční Bouda na wysokości 1410 m n.p.m.), gdzie mieliśmy zaplanowany obiad i degustację wyrobów browarniczych.

Pozostali ruszyli na szczyt Śnieżki (1602 m n.p.m.), który tego dnia przez większość czasu skrywały mgły i chmury. Szczęśliwie trafiliśmy na okno pogodowe i mieliśmy okazję wejść na górę w idealną, choć bardzo wietrzną pogodę. Po krótkim pobycie na najwyższym szczycie Sudetów dołączyliśmy do pozostałych, którzy już czekali na nas popijając piwo w browarze.

Po sytym gulaszu z knedlikami ruszyliśmy z powrotem do Karpacza. Najpierw niebieskim szlakiem zeszliśmy do Schroniska PTTK Strzecha Akademicka, by stamtąd ruszyć żółtym szlakiem do miejsca, na którym weszliśmy na szlak.

Wieczór spędziliśmy oglądając filmy i wspominając nasze poprzednie wyprawy. Snuliśmy również plany nad kolejnymi projektami, które możemy wspólnie zorganizować. Ale nic jeszcze nie mogę Wam zdradzić. 😛

Na zachód od Śnieżki …

Drugiego dnia pogoda nieco się zmieniła, było nieco chłodniej, choć sam wiatr nie był aż tak dokuczliwy, jak poprzedniego dnia. Niebo było mniej „fotograficzne” i musieliśmy się mocno starać żeby wyszły tego dnia jakieś ciekawsze zdjęcia…

Marsz rozpoczęliśmy od szybkiego rzucenia okiem na Kościół Wang, po czym ruszyliśmy żółtym szlakiem do góry – przez Pielgrzymy na Słonecznik. Przez całą wędrówkę podłoże było delikatnie oblodzone, a miejscami leżała niewielka ilość śniegu, który spadł zeszłej nocy.

Po dotarciu na Słonecznik, zauważyliśmy zmianę pogody – z mocno zachmurzonego nieba zaczął padać śnieg… Ruszyliśmy zwarci dalej, by jak najszybciej zejść na dół (tego dnia większość z nas musiała jeszcze wrócić do domów oddalonych od Karpacza o co najmniej 300 km).

Przeszliśmy kawałek czerwonym szlakiem w stronę Śnieżki, przy Spalonej Strażnicy zeszliśmy niebieskim szlakiem do Schroniska PTTK Samotnia, gdzie posililiśmy się ciepłym obiadem (w tym miejscu szczerze polecam zupę dyniową 😉 ).

Do Karpacza wróciliśmy niebieskim szlakiem, skąd powoli rozpoczęliśmy nasz powrót do domów.

Weekend okazał się dla nas świetnym momentem na wspomnienia i snucie dalszych planów w gronie fantastycznych znajomych.

Wam również życzę żebyście zawsze potrafili zebrać (po raz kolejny) grupę znajomych i ruszyć na szlak – kiedy się maszeruje i wspomina, czas zawsze dobrze mija. 🙂

Artykuł Sudety w wydaniu 5000 metrów nad poziomem cukru pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.

Wyjazd do Iranu był dla mnie wielką szansą, żeby zobaczyć coś więcej niż europejską kulturę i więcej niż podglądnąć zachowanie zasymilowanych muzułmanów w zachodnioeuropejskich stolicach (każdy ma swoją opinię czy są zasymilowanie i w jakim stopniu, czy nie … powiem tylko, że to kompletnie inni ludzie).

Iran to świetny kraj, którego nie trzeba się bać, tylko trzeba ruszać tam JAK NAJSZYBCIEJ. Życzliwość ludzi, bezpieczeństwo na ulicach (mniej bałem się chodzić wieczorem w Iranie niż boję się po Nowej Hucie), stosunkowo niewielka liczba turystów i bardzo przystępne, dla turysty z Polski, ceny, to tylko niektóre z argumentów dla których warto odwiedzić ten kraj. A dlaczego warto się spieszyć? Jeśli zacznie się tam komercjalizacja, to Iran może utracić nieco ze swojej dzikości i życzliwości, choć mam nadzieję że szybko to nie nastąpi.

Kiedy chwilę przed 6 rano lądowaliśmy na lotnisku międzynarodowym, jakieś 50 km na południowy-zachód od stolicy kraju, zmęczeni po dwudziestogodzinnej podróży z Polski, pierwsze co mnie uderzyło, to powiew gorąca i wszechobecny piach/pył. Wiem, że w samolocie była klimatyzacja, a temperatura ustawiona na przyjemną do podróżowania. Chodzi o to, że w Iranie o godzinie 6 temperatura osiągała tego dnia 25 stopni albo i więcej. Jeśli zaś chodzi o piach, to nie jest tak, że jest wszędzie jak na jakiejś plaży albo innej pustyni… Po prostu mamy do czynienia z klimatem tak niezielonym, że ciężko mi to nazwać inaczej. Nawet niektóre budynki wyglądają jakby wzięli trochę tego piachu, zmieszali z wodą i postawili z nich ściany… Serio!

Może czas na kilka słów o Teheranie. Przed podróżą nie zrobiłem choćby krótkiego przeglądu tego, co w Iranie można zwiedzić… Wiedziałem za to, że zwiedzać będziemy w czwórkę i zdałem się na doświadczenie podróżnicze Andrzeja (Było warto!). Ale na niewiele zdało się Jego doświadczenie i przygotowanie, skoro w Teheranie NIE MA ZA WIELE ATRAKCJI.

Wydaje mi się, że najważniejszą i największą z atrakcji w Teheranie jest Milad Tower – najwyższy budynek w Iranie i szósta najwyższa wieża na świecie (ma wysokość 435 m).

Warto się na nią udać i posłuchać przewodnika, który świetnie mówi po angielsku (nie jest to wcale takie popularne w Iranie, choć dogadać się można prawie wszędzie, ale czasami można się pośmiać o czym będzie krótko na końcu). Będąc na wieży warto popytać o niektóre obyczaje lub miejsca warte zwiedzenia. Nasz przewodnik okazał się niezwykle życzliwy i cierpliwy, dzięki czemu dostaliśmy odpowiedź na wszystkie nasze pytania.

Miejscem, przy którym udało nam się być jest również plac Azadi z wieżą o tej samej nazwie pośrodku. Niestety plac był w remoncie i nie udało nam się wejść na wieżę. Z informacji znalezionych w internecie udało mi się dowiedzieć, że jest to drugi największy plac w Iranie, choć nie zrobił na mnie wielkiego wrażenia…

Warto przejść obok byłej ambasady Amerykańskiej, gdzie w roku 1979 grupa studentów wzięła pracowników ambasady jako zakładników i przetrzymywała ich aż do zaprzysiężenia Ronalda Reagana na stanowisko prezydenta Stanów Zjednoczonych w 1981 roku. Wydarzenia te mocno ochłodziły stosunki pomiędzy Iranem i USA na wiele lat. Nawet my, po tylu latach, spotkaliśmy się z reakcjami antyamerykańskimi w stolicy, choć nie były one bardzo żywe, a wydały się jedynie związane z jakąś mocną niechęcią. Ponadto w Iranie nie spotkaliśmy siedziby żadnej z amerykańskich firm czy sieci handlowej/spożywczej, a raczej ich podróbki o niemal identycznie brzmiących nazwach lub wyglądających logach.

Wskazówka. Jeśli chcielibyście dostać się pod byłą ambasadę warto wskazać taksówkarzowi ulicę przy której ona stoi, a nie samą ambasadę. Nam trzech pierwszych odmówiło podwózki pod ambasadę mówiąc „tam nikt nie jeździ i ja też tam nie pojadę„. Sytuacja zmieniła się dopiero gdy następnego z nich poprosiliśmy o pojechanie na ulicę przy której stała ambasada – zgodził się od razu.

Wartym zobaczenia jest bazar w Teheranie niedaleko placu Sabzeh Meydan. Według naszych obserwacji można tu znaleźć wszystko, co nie sprzedało się u nas w latach 90-tych… Podobnie jest zresztą na ulicach, choć tutaj zaskoczyło nas bardziej coś innego – kiedy spacerowaliśmy, zauważyliśmy, że na jednej ulicy (ciągnącej się czasami 2 i więcej kilometrów) są same sklepy z żarówkami, na kolejnej (równoległej) same sklepy z lodówkami, na następnej same z pralkami, itd… Troszkę to dziwne. 😉

Mieliśmy w planie zobaczyć jeszcze dwa miejsca. Niestety się nam to ostatecznie nie udało. Jedno to Central Bank of Iran gdzie można zobaczyć drogocenne kamienie koronacyjne, a drugie to Polski cmentarz wojskowy w Teheranie. Pierwsze z tych miejsc było zamknięte, a na drugie zabrakło czasu. 🙁

A to co zaskoczyło mnie najbardziej, to teherańskie ulice. Śmialiśmy się z nich przez cały wyjazd, a mieszkańcy innych miast również mieli uśmiech na twarzy, gdy poruszaliśmy ten temat.

W Teheranie kultura jazdy (i przechodzenia przez ulicę), to jest sztuka! I niech Wam się po tym stwierdzeniu nie wydaje, że jest tam tak, jak na tych wszystkich filmach z Rosji, gdzie większy ma rację, kto jest rozpędzony, to na pewno przejedzie przez skrzyżowanie z mniejszymi obrażeniami i gdzie kierowcy w siebie wjeżdżają żeby udowodnić komuś rację (albo korzystają z innych metod by pokazać kto miał rację). NIE!

W Iranie nie ma znaczenia czy pieszy, motocyklista, samochód czy autobus. Tam każdy jedzie albo idzie tak jak jest mu najwygodniej. Jazda z lewego pasa w prawo? W czym problem? Jazda bez trzymanki albo bez kasku na motorze? Standard. Jazda z telewizorem z kineskopem pod pachę na motorze? Phi! Jazda z płaskim telewizorem 60 cali na motorze? Niech mnie zobaczą! Jazda całą rodziną na motorze? Jak mam małą rodzinę to mogę. Jazda całą rodziną w samochodzie? Jak się nie zmieściliśmy na motorze, to zawsze wejdziemy do samochodu! A przechodzenie przez jezdnię, to zdecydowanie wyższa szkoła „jazdy”, ale o tym może innym razem 😉

Krótka anegdotka na podsumowanie tematu transportu drogowego. Gdy zapytaliśmy naszego przewodnika czy jeździ po Iranie samochodem odparł bez chwili namysłu: „Przestań, ja mam dzieci!„. I niech to będzie najlepsza odpowiedź na pytanie czy w Teheranie bezpiecznie jest jeździć samochodem…

Pisałem jeszcze o języku angielskim.

• nie ma zasady, ale młodzi zazwyczaj znają więcej słów i zwrotów niż starsi (choć zdarzył się sklepikarz z idealnym akcentem i bardzo bogatym słownictwem)
• niemal nikt nie jest w stanie powiedzieć ceny i każdy pokazuje ją na kalkulatorze
• najlepiej mówiącą osobą, którą znaleźliśmy, to pewien architekt, który przez 1,5 godziny opowiadał nam o atrakcjach miasta
• osobą, która powinna świetnie mówić po angielsku, a nie mówiła był tłumacz, z którym poruszaliśmy się 5 godzin w autobusie – poziom jak słaby nauczyciel w podstawówce
• każdy kto potrafi cokolwiek powiedzieć, zagadywał nas żeby choć minimalnie podszkolić swój język
• okazało się, że źle wypowiadamy nasz kraj pochodzenia po angielsku (nie Poland a Pooołland, przeciwnie słyszeli Holland), choć w Iranie lepiej powiedzieć Lachistan (tak nazywają Polskę i większość nas kojarzy np. za sprawą siatkarzy) – choć tutaj i tak nieliczni słyszeli Pakistan :/
• w restauracjach nie każdy zna angielski, a w kebabie to już w ogóle było ciężko

Krótko podsumuję. W Teheranie warto się zatrzymać na dzień lub dwa, ale więcej czasu nie ma co tutaj robić. Dobrą opcją jest zwiedzenie miasta po przylocie w ramach odpoczynku, a potem udanie się w dalsze odkrywanie tajemniczego Iranu – najlepiej na południe… Ale o tym co warto tam zobaczyć napiszę już niedługo. 🙂

Wpis o tym, co warto zwiedzić w Isfahanie, znajdziecie tutaj.

Wpis o zdobyciu Damavandu, znajdziecie tutaj.

Artykuł Teheran – miasto ekstremalnych kierowców pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.

Ten wpis należy do serii dotyczącej akcji „5000 m nad poziom cukru”, więcej o samej akcji i poprzednim wielkim wydarzeniu z tej serii, znajdziecie tutaj.

Damavand – początek wyprawy – wioska Polur

Polur to taka mała górska wioska, w której można dobrze zjeść, wyspać się i wykąpać (wyżej w górach nie jest to, aż tak powszechne). Można powiedzieć, że ze wszystkich atrakcji, jakie to miejsce, czyli tzw. Camp 1 zapewnia, skorzystaliśmy. 🙂

Dzień ۱ – Damavand- Camp 2 -base

Następny poranek, to szybkie śniadanie, pakowanie i podróż ciężarówkami wyżej – do Camp 2 – Base. Po drodze mijaliśmy stada owiec i baranów, pasterza, który zgubił swojego osła i nie tak mało okolicznych mieszkańców, jak mogłoby się na tej wysokości wydawać.

Na początku droga wiła się malowniczym asfaltem, a później, przez kilka kilometrów jechaliśmy kamienistą drogą. Kilkadziesiąt metrów przed ostatecznym celem, jedna z ciężarówek miała spore problemy z mocą. Wszystko przez wysokość, a my mieliśmy dopiero zacząć nasz marsz, który miał nas przybliżyć do zdobycia szczytu Damavand…

Po dotarciu do Camp 2 (3040 m n.p.m.) naszym oczom ukazał się ostatni w drodze ku górze meczet. Nasz przewodnik wyjaśnił nam, że wszędzie, gdzie są stali mieszkańcy, musi być miejsce modlitw i tak było w tym miejscu. Wypiliśmy tutaj herbatę, zapakowaliśmy nasze ciężkie plecaki na osły, zostawiając tylko najpotrzebniejsze rzeczy na plecach i ruszyliśmy w górę.

Damavand – Camp 3 – New Hut

Po drodze, co godzinę, robiliśmy pomiary związane z naszą akcją. Na jednym z nich wyprzedziły nas nasze bagaże. 🙂 Tego dnia, cały czas szliśmy powoli, co miało zapobiec efektom choroby wysokościowej i do schroniska Camp 3 – New Hut (4250 m n.p.m.) dotarliśmy dopiero około godziny 17.

Gdy dotarliśmy do schroniska, mieliśmy czas, ale niekoniecznie siły, na rozpakowanie się, zjedzenie kolacji i wypoczynek. Niestety, część z nas dostała miejsce na drugim piętrze schroniska, a na tej wysokości wyjście po ogromnych schodach, a później drabinie wiązało się z kilkoma przerwami po drodze… A według zasady „jeśli nie ma się w głowie, to ma się w nogach”, każdy przejaw zapominalstwa wiązał się z wyprawą na drugie piętro… 🙂

Pierwsza noc na tej wysokości, była walką pomiędzy snem i zmęczeniem z jednej strony, a bólem głowy, wysokością i niepokojem z drugiej. Krótko mówiąc, siedem godzin letargu z czego maksymalnie dwie przespane – masakra.

Dzień ۲ – aklimatyzacja

Poranek na wysokości 4250 m n.p.m. to nie jest najprzyjemniejsza rzecz pod słońcem. Po pierwszej nocy boli cię głowa, jesteś niedospany i na prawdę ciężko się zebrać w sobie do czegokolwiek. Nie inaczej było z nami i tylko kilka osób spośród 30 zniosło tę noc w miarę normalnie – reszta umierała, a nasze morale szorowało po dnie. Po śniadaniu jednak poczuliśmy się minimalnie lepiej i ruszyliśmy – bardzo powolnym krokiem, ku górze. Plan? Aklimatyzacja.

Aklimatyzacja to takie słowo, którego chyba nie do końca rozumieliśmy przed tym wyjściem. Co to znaczy, że nie możesz zrobić kilku kroków do góry? Co to znaczy, że nie masz siły wstać albo podnieść lekkiego plecaka? Ktoś wie? Potraficie sobie to wyobrazić?

Według planu, mieliśmy dojść do 5000 m, ale w okolicach 4700 m zawróciliśmy – zmęczenie było zbyt duże byśmy mogli pójść wyżej. Po półgodzinnym przebywaniu na tej wysokości zeszliśmy w dół wierząc, że ta noc będzie przyjemniejsza i nie będziemy mieli już problemów ze snem.

Szybko położyliśmy się spać, bo następnego dnia musieliśmy wstać w środku nocy i ruszyć na zdobywanie szczytu Damavand. Noc jednak nie była przyjemna. Po raz kolejny mieliśmy problem ze snem – może nie tak duży jak pierwszej nocy, ale jednak dość spory.

Dzień ۳ – poranek przed wyprawą

Pobudka – godzina 2. 2:30 śniadanie.

Myślę, że w tym miejscu warto wspomnieć o tym jak odżywiają się Irańczycy. Według naszych obserwacji, typowe śniadanie składa się z ichniego pieczywa (które smakiem przypomina coś pomiędzy tortillą, a ciastem naleśnikowym i ma podobną strukturę), najlepiej z małą ilością masła/nabiału (tutaj wyjątek stanowi jajko, które często gościło na naszych stołach) i ogromną ilością dżemów/miodów/nutelli. Jeśli ktoś jeszcze nie czuje się dostatecznie zasłodzony, to można to wszystko zagryźć arbuzem albo melonem i przepić słodzoną herbatą. 😉

Pomyślcie tylko o takim słodkim śniadaniu, o tym że jecie to samo już trzeci dzień pod rząd i o tym, że trzeba je zjeść po 5 godzinach snu, o 2 rano przed wyprawą na najwyższy szczyt! Ja tego dnia po prostu sobie to odpuściłem. Stwierdziłem, że lepiej nie jeść i nie … niż zjeść i … No sami wiecie o co chodzi…

Damavand – pokonanie słabości i zdobycie szczytu

Chwilę po 3, troszkę na głodniaka, z czołówkami na głowach ruszyliśmy do góry. Tym razem tempo było naprawdę wymagające. Nie wlekliśmy się tak jak poprzednie 2 dni, tego dnia po godzinie byliśmy tam, gdzie poprzedniego dnia szliśmy dwie i pół! Tempo utrzymaliśmy do wysokości zdobytej dnia poprzedniego i dopiero w tym miejscu troszkę zwolniliśmy.

Marsz w górę w takich warunkach, nie należy do najłatwiejszych. W okolicach 5000 m pojawiły się w mojej głowie myśli o wycofaniu się – wysokość robiła swoje, a zmęczenie potęgowało się z każdą chwilą. Na szczęście chwilę później zwolniliśmy do tempa „krok za krokiem” i „powoli bez zatrzymywania się”. Na wysokości około 5200 m szczyt wydawał się już w zasięgu ręki, a przy 5400 m gdzie siarka z wulkanu zaczęła być mocno widoczna, zostawiliśmy nasze plecaki i dalej ruszyliśmy tylko z butelką wody i batonami w ręce.

Do szczytu wulkanu Damavand (prawdopodobnie 5610 m n.p.m.) dotarliśmy wyczerpani i szczęśliwi. Każdy doszedł swoim tempem, ale całej grupie udało się dojść w ciągu 10 minut pomiędzy pierwszą, a ostatnią osobą. Byliśmy po prostu dobrze przygotowani, super zintegrowani i właściwie zmotywowani! 😉

Na szczycie Damavandu zrobiliśmy pamiątkowe fotki i próbowaliśmy zaznać chwili odpoczynku, ale każdy myślał tylko o tym, żeby jak najszybciej znaleźć się trochę niżej. Na tej wysokości ciężko było nam złapać oddech i odpocząć, nie mówiąc już o tym, żeby obejść krater wulkanu i popatrzeć na inny widok niż ten, który mieliśmy od dwóch dni, czyli na Polur i okoliczne górki. 😀

Zejście na „ziemię”

Wszyscy szybko zeszliśmy do zostawionych niżej plecaków, a następnie wciąż bardzo szczęśliwi i dumni ze swojego osiągnięcia, dalej w dół. Niestety nie obyło się bez przygód. Słońce, jakie nam tego dnia towarzyszyło i wysokość sprawiły, że kilka osób się odwodniło, a jedna nawet miała delikatne efekty choroby wysokościowej. Na szczęście sztab medyczny i nasi kurdyjscy przewodnicy stanęli na wysokości zadania, więc wszyscy około godziny 17 znaleźliśmy się z powrotem w schronisku.

Ostatnia noc była chyba dla nas najprzyjemniejsza. Każdy myślał już tylko o prysznicu, jaki czekał na nas następnego dnia, a także o tym, ile udało nam się osiągnąć.

Damavand – podsumowanie

Wyjście na górę było także sukcesem naszego programu „5000 m nad poziom cukru”, który realizowaliśmy od dwóch lat. Najpierw dwukrotnie w Gorcach, później w Alpach i Tatrach. Przez ten czas, wszyscy się wspieraliśmy, nauczyliśmy się od siebie wiele ciekawych rzeczy, a także pokonaliśmy swoje słabości wychodząc na Damavand – górę, która znacznie przewyższała nasze pierwotne plany złamania tylko granicy 5000 m.

Po tej wyprawie stwierdziłem, że fajnie jest być w wysokich górach, ale chyba na dłuższą chwilę mi wystarczy. Ciekawi mnie tylko, jak szybko zatęsknię za codziennym bólem i zawrotami głowy, tylko po to, by wyjść na kolejną wysoką górę. Może tym razem w Alpach? Macie jakieś propozycje? 🙂

W gwoli wyjaśnienia: bóle i zwroty głowy, brak apetytu, zmęczenie, trudności ze złapaniem oddechu związane były z krótką aklimatyzacją, jaką mieliśmy. Przy tygodniowej, a nie czterodniowej akcji górskiej, pewnie prawie nikt nie miałby aż takich problemów. 😉

Więcej o firmie Ararattrek znajdziecie tutaj.

Kolejne wpisy o Iranie znajdziecie tutaj:

• Teheran – miasto ekstremalnych kierowców
• Isfahan – perełka irańskiej kultury

Artykuł Iran – Damavand – punkt docelowy pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.

2 lata temu, na szkoleniu lawinowo-skiturowym mieliśmy okazję posłuchać wykładów toprowców i pracowników TPNu. Niestety, ze względu na czas trwania poszczególnych szkoleń i ilość ludzi, jaka na takie szkolenia przychodzi, ograniczyły się one jedynie do przedstawienia zagrożeń i bardzo podstawowego użycia sprzętu w warunkach zimowych. Z perspektywy czasu uważam taką formę edukacji za pierwszy krok do poznania gór typu alpejskiego zimą. A skoro postawiło się pierwszy krok, należy postawić i drugi! 🙂

W styczniu, w ramach przygotowań do finałowego wyjścia grupy „5000 m nad poziom cukru”, miałem okazję uczestniczyć w bardziej zaawansowanym szkoleniu prowadzonym przez doświadczoną grupę toprowców w Dolinie Chochołowskiej. Podczas dwudniowego szkolenia, każda z 24 osób dostała lawinowe ABC, czyli detektor lawinowy, sondę i łopatkę oraz raki i czekan. Podzieleni na dwie grupy, ruszyliśmy zdobywać wiedzę i sprawdzać ją w terenie.

Przez jeden dzień szkoliliśmy w poszukiwaniu „zasypanego” z detektorem lawinowym, uczyliśmy się, jak znaleźć osobę, która takiego sprzętu nie posiada, w jaki sposób ograniczyć obszar poszukiwań oraz w jaki sposób zabrać się za odkopywanie osoby zabranej przez lawinę. Ponadto w ramach wykładów dowiedzieliśmy się jak wybrać drogę, która w mniejszym stopniu będzie zagrożona lawinami oraz jak zredukować przejście przez miejsca o większym stopniu zagrożenia.

Drugi dzień związany był ze sprzętem, jaki warto zabrać zimą w góry. Nauczyliśmy się wiązać węzły, zakładać stanowiska, chodzić w rakach i z czekanem. Niestety warunki pogodowe nie pozwoliły nam przetestować jak zahamować przy pomocy czekanu (choć teoretycznie posiadamy tę wiedzę). Tego dnia wspinaliśmy się również przy użyciu raków i czekana po kilkumetrowym lodospadzie i była przy tym niezła zabawa, a dla niektórych walka z własnymi słabościami. 😉 Na szczęście, zgodnie z naszym motto, wszyscy DAliśMY RADĘ! 😀

Toprowcy podczas szkolenia powtarzali, że było ono mocno okrojone, ale mimo to uważam, że przekazali nam sporą dawkę wiedzy, a ja mam tym razem całkiem dobre podstawy, by wybrać się zimą trochę wyżej. Czuję również spory niedosyt wiedzy i chęć jak najszybszego przetestowania niektórych, ze zdobytych umiejętności (oczywiście tych związanych z chodzeniem w rakach, z czekanem, hamowania po upadku, jak i rozpoznawania miejsc zagrożonych zejściem lawiny).

W sobotę, czując niedosyt po szkoleniu, czwórka z nas postanowiła zdobyć jeszcze Grzesia (1653 m n.p.m.). Jako iż wybraliśmy się do góry nieco po zachodzie o widokach nie mogło być mowy, ale tak rozgwieżdżonego nieba już dawno nie widziałem!

W ramach akcji „5000 mnp cukru” ukazał się u nas na blogu wpis o naszym wyjściu w Alpy.

Jeśli chcecie więcej poczytać o naszej grupie oraz zapoznać się z relacjami z innych wyjazdów, serdecznie zapraszam do obserwowaniu nas na facebooku. 🙂

Artykuł Szkolenie lawinowe – 5000 mnp cukru w Dolinie Chochołowskiej pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.

Jest maj 2014. Jestem na pierwszej wizycie u mojego nowego diabetologa, prof. Klupy. Po za rutynowymi pytaniami, chce się On również dowiedzieć czy uprawiam jakieś sporty oraz „czy chodzę po górach”. Już w tym momencie pytanie wydaje mi się nietypowe, ale, zgodnie z prawdą, odpowiadam twierdząco. Nie pomyślałem wtedy, że wezmę udział w ciekawym projekcie i wybiorę się m.in. w Alpy. 

Alpy – podróż do Solden

Gdy w lutym tego roku, na 2-giej wyprawie z cyklu „5000 mnp cukru” dowiaduję się o tym, że wrześniowy wypad w Alpy na wysokość 3000+ metrów dojdzie do skutku, radość jest naprawdę duża. Marzenia zdobycia czegoś wyższego niż „tylko” Tatry były ze mną od dawna. Brakowało mi natomiast umiejętności i pewności siebie, żeby samemu zorganizować taki wyjazd i mieć pewność, że „dam radę”. Wyjazd z grupą ponad dwudziestu innych cukrzyków pod okiem kilku lekarzy, ratowników i alpinistów to zupełnie inna sprawa. Jako grupa jesteśmy już zgrani. Dwie poprzednie wyprawy pokazały, że mimo wielu różnic (wiekowych, doświadczenia górskiego i stażu choroby) każdy może się czegoś od innych nauczyć i tym samym poprawić swoje górskie zdolności oraz samokontrolę.

Zbiórka przed wyjazdem w Alpy jest o godzinie 5 rano, w czwartek, w Katowicach. Dzięki temu nie udaje mi się tej nocy przespać ani minuty, a cały wieczór i noc poświęcam na pakowanie. Dopiero, gdy kilka minut po 3 wsiadam na Rondzie Grzegórzeckim do samochodu Maksymiliana, zasypiam. Półgodzinna przesiadka w Katowicach i już pędzimy busem do Solden. Na dobre budzę się dopiero koło godziny 11, gdy jesteśmy już prawie w połowie drogi.

Trasa mija nam nieco szybciej niż zaplanowano i na miejscu jesteśmy około godziny 18. Jest bardzo pochmurno, a pogoda wcale nie wygląda na stabilną. Szybko rozbijamy namioty na campingu, a gdy wieczorem wybieramy się zobaczyć miasteczko, zaczyna padać deszcz. Przed samym snem, postanawiamy jeszcze delikatnie zintegrować się w kuchni turystycznej. Przy opowieściach czarnych (i nie tylko) historii szpitalnych, sprawdzamy smaki polskich trunków na ziemiach austriackich.

Wędrówka w chmurach – schronisko Brunona – 2737 m n.p.m. 

Piątkowy poranek zaskakuje nas pozytywnie. Pogoda, co prawda, dalej nie wygląda na stabilną, ale słońce bez problemów przebija się przez otaczające dolinę chmury, a my, co kilka chwil możemy podziwiać jeden z pobliskich szczytów (na którego nazwie pewnie można połamać język dwa razy), który się z nich wyłania.

Tego dnia mamy zaplanowany krótki trening, który rozpoczynamy w Solden na wysokości 1368 m n.p.m., a mamy skończyć na wysokości, co najmniej 2000-2300 m n.p.m.

Krótki trekking przekształca się w dość pokaźną trasę, a dzięki pięknym widokom zapominamy o zmęczeniu i wspinamy się wyżej i wyżej. Ostatecznie trening kończymy na wysokości 2737 m n.p.m. przy schronisku Brunona, a ja razem z najbardziej ambitną grupą podchodzę jeszcze ~20 metrów wyżej na pobliski szczyt.

Powrót ze schroniska, to przyjemny, ale nieco długi marsz tą samą drogą, którą wychodziliśmy. Na dole jesteśmy około godziny 17, a większość z nas stara się jak najszybciej wziąć prysznic, żeby zdążyć przed zaplanowaną kolacją.

Oczekiwanie przed wyjściem do restauracji przepełnia nam wydarzenie pełne grozy – nasz kolega, Wojtek mdleje i wszystkim wydaje się, że ma ciężką hipoglikemię. Szybka akcja ratunkowa i … okazuje się, że Wojtek, w niezwykle realistycznie udawał zemdlenie, a cała akcja była ukartowana w celu sprawdzenia naszej reakcji i zachowania w sytuacji kryzysowej.

Pozostałą część wieczoru spędzamy w restauracji, na tradycyjnym tyrolskim posiłku (który na mój gust jest bardzo przesolony) oraz oglądamy mecz Polska-Niemcy i integrujemy się nieco intensywniej niż dnia poprzedniego.

Pod skrzydłami Maćka Pawlikowskiego

Następnego dnia musimy wstać przed świtem – zaplanowana przez naszego przewodnika, Maćka Pawlikowskiego, trasa mimo niewielkich trudności technicznych, jest dość długa, a pomiary, które mamy prowadzić, dodatkowo ją wydłużą. O godzinie 6 jesteśmy już w busie i patrzymy ze smutkiem na panującą pogodę. Wszystko jest zatopione we mgle, a dodatkowego „uroku” dodaje padający lekko deszczyk.

Autokarem dojeżdżamy 20 kilometrów dalej do miejscowości Vent na wysokość 1980 metrów, skąd rozpoczynamy naszą wędrówkę. Podobnie jak poprzedniego dnia, od początku tempo narzucone przez Pana Maćka jest dość wymagające, mimo tego, że doskonale wie jak bardzo zróżnicowaną grupą jesteśmy. Na niekorzyść niektórych z nas (między innymi mnie), działa fakt degustacji jaką uprawialiśmy dnia poprzedniego. Droga, którą idziemy, nie jest bardzo wymagająca. Tak naprawdę, do schroniska Martina Buscha idziemy drogą szutrową o niewielkim nachyleniu przez dolinę Niedertal. Niestety, ze względu na mgłę, nasza widoczność ogranicza się do 300, a w maksymalnym momencie do 500 metrów, więc o widokach i ocenie walorów wizualnych doliny, nie ma nawet co dywagować. Podczas drogi do schroniska Martina Buscha (położonego na wysokości 2501 m n.p.m.), jedynymi atrakcjami są beczące owce, które towarzyszą nam przez całą drogę, oraz padający delikatnie deszcz, który na wysokości ~2300 metrów zmienia się w śnieg.

W schronisku robimy pomiary mleczanów. Mój wysoki wynik oznacza, że jestem kompletnie niewytrenowany, mam tragiczną kondycję i mój organizm nie zregenerował się po poprzednim dniu. Winę za to zrzucam na moją nową dietę, a samymi wynikami nie przejmuję się w ogóle, bo wcale nie czuję wyczerpania, ani zmęczenia podczas marszu do góry.

Doliną Niedertal do schroniska Similaun – 3019 m n.p.m.

Będąc w schronisku, dowiadujemy się, że względu na pogodę musimy zmienić plan na bardziej bezpieczny. Rezygnujemy więc z wyjścia na Kreuzspitze (3455 m n.p.m., który miał być naszym głównym celem), a zamiast tego wybieramy dalszą podróż doliną Niedertal aż do schroniska Similaun (3019 m n.p.m.), które znajduje się na granicy austriacko-włoskiej.

Dalsza droga, która jest początkowo spokojna, zmienia się z czasem w bardziej wymagającą i musimy delikatnie trawersować podejście ślizgając się na kilku centymetrach świeżego śniegu. Do schroniska dochodzimy dość szybko i dokonujemy ponownych pomiarów mleczanów.

Po krótkiej przerwie, schodzimy z powrotem do schroniska Martina Buscha, gdzie znów raczymy się przesolonym, tyrolskim posiłkiem. Zejście na dół jest nieco monotonne. Pokonywanie tej samej trasy w innym kierunku nie przynosi nam niczego nowego – nawet owce beczą w tych samych miejscach. Deszcz również towarzyszy nam do końca, przez co o ładnych widokach, możemy zapomnieć.

Wieczór spędzamy na pakowaniu oraz odpoczynku. Szybko również idziemy spać, bo o 5 rano mamy zaplanowany wyjazd z Solden, a jeszcze rano musimy złożyć namioty. Powrót do Polski jest przyjemny, choć ciężko uwierzyć, że całość zajęła nam 4 dni, z czego przez 2 byliśmy w podróży, a przez kolejne 2 maszerowaliśmy. 1000 km od Krakowa. 3000 metrów powyżej poziomu morza 😉

Więcej informacji o akcji „5000 mnp cukru” możecie znaleźć tutaj, a resztę wpisów z tego cyklu tutaj. Film podsumowujący to wyjście możecie obejrzeć poniżej:

Artykuł Alpy – wędrówka na ponad 3000 m n.p.m. pochodzi z serwisu Wędruj z Oczkami.